نقش ارتباطي عصمت در شئون نبوت و تحليل لايه‌هاي شئون نبوت در گسترۀ وحي

انبياء از كاركردهاي متفاوتي در ابعاد گوناگون وظائف خود برخوردارند. نبوت و عصمت رابطۀ تنگاتنگي با يكديگر دارند؛ زيرا به‌عقيدۀ بيشتر مسلمانان، في‌الجمله هر پيامبري بايد قوۀ پرهيز از گناهان و خطاها داشته باشد. با اثبات مباني عصمت، حجيت قول، فعل و تقرير انبياء معنادار و صحت تلقي و تبليغ وحي تثبيت مي شود. هدف اين نوشتار، دستيابي به الگوي شئون نبوت در گسترۀ وحي و لايه‌هاي آن و ارائۀ ارتباطات عصمت و نبوت بر اساس آيات و روايات، به‌صورت تحقيق كيفي با استفاده از روش داده‌بنياد و با كمك از نرم‌افزار MAXQDA بر اساس و مبناي كدگذاري باز، محوري و انتخابي انجام شده است. نتيجۀ اين تحقيق، الگويي شامل انواع شئون كاركردي نبوت اعم از قبل، حين و بعد از ابلاغ وحي است كه از زيرلايه‌هاي مختلف، اما همگون، در سطح و مؤلفه تشكيل شده است. يافته‌هاي پژوهش نشان داد كه شئون متفاوت نبوت به‌مانند تلقي وحي، هدايت، تعليم و تلاوت آيات، دعوت به توحيد، دوري از طاغوت، تزكيۀ نفوس، تبشير، انذار و غيره، در قالب سه مؤلف كلان «شئون قبل از ابلاغ وحي»، «شئون حين ابلاغ» و «شئون بعد از ابلاغ» قرار مي‌گيرند كه چنين كاركردهايي، ارتباط ناگسستني نبوت با عصمت را آشكار كرده و بين عصمت و نبوت قالب‌هايي مثل ارتباط تشريفي، ارتباط مقوّمي، ارتباط اخذي، ارتباط تبليغي، ارتباط اظهاري، ارتباط اين‌هماني و ارتباط استدامه‌اي را به همراه خواهد داشت.