ماتريس ارزيابي چشم‌انداز پيشران‌هاي محركِ حسابداري ميراثي

هدف اين مطالعه ارائه ماتريس ارزيابي پيشران‌هاي محرك در بروز حسابداري ميراثي مي‌باشد تا از طريق تدوين سناريوهاي آينده‌نگرانه نسبت به بسط چشم‌اندازهاي حسابداري ميراثي اقدام گردد. در اين مطالعه از لحاظ هدف روش شناسي، اين مطالعه اكتشافي است و از منظر نتيجه در دسته پژوهش‌هاي كاربردي قرار مي‌گيرد. اين مطالعه به دليل تعدد شيوه‌هاي محاسبه در تحليل سناريوپردازي، الزاماً نمي‌تواند از يك الگوي خاص تبعيت نمايد و به فراخور هر بخش، روش مجزايي را در مسير پاسخ به سوال‌هاي تدوين شده بكار مي‌برد. لذا مي‌توان براساس ماهيت جمع‌آوري، اين مطالعه را در دسته پژوهش‌هاي آميخته قرار داد. مشاركت‌كنندگان در بخش كيفي شامل 12 نفر از خبرگان دانشگاهي و اساتيد حسابداري صاحب‌نظر و داراي تجربه حرفه‌اي در حوزه حسابداري و گزارشگري مالي است و در بخش كمي 22 نفر از مديران و اعضاي هيئت مديره شركت‌ها با ماهيت مالكيت خانوادگي در اين مطالعه به صورت مقايسه زوجي مشاركت نمودند. نتيجه‌ي اين مطالعه در بخش كيفي از وجود 3 مقوله؛8 مولفه و 39 مضمون به عنوان پيشران‌هاي محرك حسابداري ميراثي در مالكيت خانوادگي حكايت داشت كه براساس تحليل دلفي مورد تأييد قرار گرفت. سپس با انتخاب 2 عامل از 8 مولفه شناسايي شده به عنوان مبناي سناريوپرداري، 10 مضمون شناسايي شده به عنوان زير عوامل سناريوسازي مورد بررسي قرار گرفتند. نتيجه كسب در بخش كمي از وجود 4 سناريو با وضعيت مطلوب حكايت دارد كه نشان مي‌دهد سناريو ربع دوم با عنوان استعاره اي «هژموني حاكميتي»، مؤثرترين محرك در بروز حسابداري ميراثي در شركت‌هاي با مالكيت خانوادگي تعيين گرديد. درواقع نتيجه كسب شده در اين مطالعه نشان مي دهد، حسابداري به عنوان ميراثي در ساختارهاي با مالكيت خانوادگي به كار گرفته مي شود تا بتواند پاسخگوي نيازهاي فرد قدرتمند به عنوان صاحب نفوذ بر كاركردهاي ساختاري شركت ها باشد لذا تحت وجود انتصاب هاي فرمايشي، عدم استقلال هيئت مدديره و كوچك بودن اندازه هيئت مديره، هژموني حاكميتي از طريق ابزار حسابداري به دنبال منفعت طلبي حاكميتي صاحبان قدرت منجر مي گردد.