بررسي وضعيت تربيت ‌سياسي مبتني بر بازسازي اجتماعي در برنامۀ ‌درسي مطالعات اجتماعي دورۀ متوسطه: يك مطالعۀ تركيبي

هدف پژوهش حاضر، بررسي وضعيت تربيت سياسي مبتني بر بازسازي اجتماعي در برنامه درسي مطالعات اجتماعي دوره متوسطه بود. رويكرد پژوهش، تركيبي و روش استفاده‌شده، تحليل محتواي كمي و كيفي بود. جامعه آماري پژوهش، كتاب‌هاي مطالعات اجتماعي دوره متوسطه اول بود و نمونه براساس سرشماري كل كتاب‌ها و به شيوه هدفمند انتخاب شد. براي گردآوري داده‌ها از چك‌ليست محقق ساخته استفاده شد و به‌منظور ارزيابي روايي شاخص‌ها از روايي محتوا (CVR) بر مبناي نظر متخصصان استفاده شد كه نتيجه روايي محتوايي 0.98 به دست آمد. همچنين پايايي داده‌ها با استفاده از ضريب توافق 94 درصد محاسبه شد. براي تجزيه‌وتحليل داده‌ها در بخش كمي از آمار توصيفي و به‌منظور آزمون تناسب توجه از آزمون خي دو استفاده شد. همچنين در بخش كيفي از تحليل مضمون استفاده شد. نتايج به‌دست‌آمده از پژوهش نشان داد كه درمجموع 31 بار به مؤلفه تربيت سياسي توجه شده است كه شاخص‌هاي »آگاهي و درك مسائل سياسي منطقه‌اي و بين‌المللي « با فراواني 13 (41.1 درصد) و »حق تصميم‌گيري افراد در سرنوشت سياسي خويش « با فراواني 10 (32.2 درصد) به‌ترتيب داراي بيشترين فراواني بودند و شاخص‌هاي »حق انتقاد به مسئولين «، »حق انتقاد از نهادهاي اجتماعي «، »پاسخ‌گويي نهادهاي اجتماعي « و »معيار تشخيص و انتخاب اصلح در انتخابات « هركدام با فراواني 1 (3.3 درصد) كمترين ميزان فراواني را داشتند. به شاخص‌هاي »اصلاح نهادهاي اجتماعي « و »توجه به كثرت‌گرايي سياسي « هيچ توجهي نشده است. نتايج آزمون خي دو نيز نشان داد كه در پرداختن به مؤلفه هاي تربيت سياسي در كتاب هاي مطالعات اجتماعي متوسطه، توازن مناسبي وجود ندارد.