پي‌بست‌هاي ضميري در زبان فارسي از نگاه صرف توزيعي

به باور شقاقي (1394) گونه‌ آزاد پي‌بست ضميري، يعني ضماير منفصل، مي‌توانند در جايگاه هسته‌ گروه اسمي قرار بگيرند؛ اما گونه‌ واژه‌بستي ‌آنها چنين قابليتي ندارد. اين در حالي است كه اگر ميزبان حرف اضافه باشد، ضمير مي‌تواند در جايگاه هسته‌ گروه اسمي قرار گيرد. با توجه به اين مسئله، پژوهش حاضر مي‌كوشد تا با استفاده از نظريه‌ صرف توزيعي، به تحليل فرايند شكل‌گيري ضماير منفصل و متصل و ماهيت ضماير متصل به اسم، حرف اضافه و فعل بپردازد، تا در پرتو آن بتواند دليل وجود چنين رفتار دوگانه‌اي را بيابد. اين پژوهش به شيوه‌ توصيفي-تحليلي انجام مي‌گيرد و فرضيه‌هاي آن با استفاده از استدلال‌هاي نظري و شواهد زباني به بوته‌ آزمايش قرار داده مي‌شود. فرضيه‌ اصلي اين پژوهش آن است كه رفتار متفاوت ضماير متصل، ريشه در ماهيت و جايگاه ساختاري ويژه‌ آنها دارد؛ در اين زمينه همچنين فرضيه‌ وجود نشانه‌ «M» نيز مطرح مي‌گردد؛ اين نشانه كه حاصل ادغام صرفي ميان تكواژ پايه و ضمير است بر روي هسته‌ ضمير متصل هويدا مي‌گردد. يافته‌هاي اين پژوهش ضمن اثبات وجود نشانه‌ «M»، تمايز ساختاري و ماهيتي ضماير متصل به ميزبان‌هاي مختلف را تأييد مي‌كند.