ارزيابي اثرات زيست محيطي باطله هاي معدني تازه و اخيراً دپو شده در معدن مس سونگون

زمينه و هدف: آلودگي به فلزات سنگين در محدوده هاي معدني يكي از چالش‌ هاي بسيار مهم بوده و ارزيابي پتانسيل آلايندگي باطله‌ هاي معدني و اتخاذ تدابيري جهت كاهش تأثير آنها بر محيط زيست مهم است. در تحقيق حاضر، پتانسيل خطر باطله ‌هاي تازه دپو شده در محدوده معدني مس سونگون مورد ارزيابي قرار گرفت. روش بررسي: نمونه‌ برداري با توجه به شرايط باطله ‌هاي تازه دپو شده، به صورت تصادفي انتخاب شده و تعداد 26 نمونه برداشت گرديد. بمنظور انجام مطالعات سنگ شناسي و كاني ‌شناسي، تعداد 22 مقطع نازك و نازك صيقلي تهيه گرديد. 26 نمونه به روش طيف‌ سنجي نشر نوري پلاسماي جفت شده القايي (ICP-MS) و 10 نمونه به روش پراش اشعه ايكس XRD)) مورد تجزيه قرار گرفتند. يافته ‌‌ها: كاني هاي سولفيدي به عنوان منشأ عمده آلودگي هاي زيست محيطي، در باطله ‌هاي مورد نظر سالم و فاقد آثار دگرساني هستند. با اين وجود غلظت اكثر عناصر بالقوه سمي در تركيب باطله‌ ها بالاتر از حد استاندارد بوده و شاخص كل خطر اكولوژيكي براي باطله‌ ها برابر با 49/93 (خطر زيست محيطي كم) است. با توجه به شاخص‌‌هاي زمين‌شيميايي، عناصر As و Cu و Pb داراي سطح آلودگي قابل توجه هستند. مقادير شاخص خطر غير سرطانزايي براي كودكان (بجز آهن و آرسنيك) و بزرگسالان كمتر از 1، بيانگر خطر سلامتي غير سرطانزايي قابل توجهي نبوده و شاخص سرطانزايي نيز بيانگر وجود خطر سرطانزايي قابل توجه در صورت مواجهه طولاني با باطله‌ ها براي كودكان در مورد برخي از عناصر است. نتيجه‌گيري: باطله ها داراي پتانسيل خطر زيست محيطي قابل توجهي بوده و بنابراين بايستي مديريت صحيح در خصوص نحوه دپوسازي بمنظور عدم انتشار و ورود عناصر بالقوه سمي به محيط زيست اطراف صورت گيرد.