تبيين الگوهاي فكري تحول فضايي گردشگري در مقصدهاي ميان راهي (مورد مطالعه: شهرستان خلخال)

مقدمه: مقصدهاي گردشگري ميان‌راهي، به عنوان يكي از انواع مقصدهاي گردشگري، محسوب مي شوند كه به دليل موقعيت ارتباطي بين مقصدها، در شبكه روابط فضايي و اصول مهندسي جغرافيايي فضا، حائز اهميت مي باشند. اما اين مقصدها سهم اندكي از منافع گردشگري برخوردارند. يكي از راهبردهاي حل اين چالش، تحول در موقعيت فضايي مقصد و تبديل آن به يك مقصد كانوني است. شهرستان خلخال در استان اردبيل، از مقصدهاي ميان راهي است كه پل ارتباطي مقصدهاي شمال و شمال غرب نيز محسوب مي شود.هدف: يكي از چالش هاي مهم در ارتباط با تحول فضايي موقعيت يك مقصد، وجود ديدگاه ها و الگوهاي فكري متعدد است. تحليل اين الگوها، بسيار حائز اهميت است. بر اين اساس، هدف اصلي اين پژوهش، شناسايي و تبيين الگوهاي فكري تحول فضايي گردشگري مقصد ميان راهي و ارائه مدل فكري تحول گردشگري است.روش شناسي: اين پژوهش از نظر هدف، يك پژوهش كاربردي به شمار مي رود و از نظر نوع داده ها نيز يك روش تركيبي كمي – كيفي است. داده ها از مطالعات كتابخانه اي و ميداني و از 20 كارشناس و خبره حوزه گردشگري خلخال شامل كارآفرينان، مديران و پژوهشگران و بخشي از گردشگران، گرداوري و سپس از طريق مدل تحليلي كيو، تجزيه و تحليل شد.قلمرو جغرافيايي پژوهش:  قلمرو اصلي اين پژوهش، شهرستان خلخال در استان اردبيل به عنوان مقصد گردشگري ميان راهي است و مجموعه شهرها و روستاهاي اين شهرستان به همراه فضاهاي طبيعي و جاذبه هاي گردشگري مرتبط را در بر مي گيرد.يافته ها و بحث:  بر اساس نتايج حاصل شده، تعداد 9 الگوي فكري، شناسايي شد كه داراي مقدار ويژه بالاتر از 1 مي باشند. اين الگوها در مجموع 87 درصد از موضوع تحول فضايي گردشگري خلخال را پوشش مي دهند. فاصله و اهميت الگوهاي فكري، اختلاف زيادي باهم ندارد و نزديك هستند.نتيجه گيري: مدل نهايي الگوي فكري تحول با تاكيد بر برنامه هاي جايگزين، ارائه شد كه مولفه هاي اصلي آن شامل برندسازي، تربيت نيروهاي خلاق، تمركز بر حوزه نفوذ، ارتباط گردشگران و بازاريابان، توسعه زيرساخت، توجه بر سنتها و تغيير قواعد، مسيرهاي گردشگري، گردشگري بوم گردي و شهري، تلفيق نيروهاي بومي و غيربومي و توجه بر ديدگاه موقعيت فعلي و آتي ميان راهي و كانوني است.