شناسايي موانع توسعه كسب و كارهاي روستايي با رويكرد ماندگاري ساكنين ( مورد مطالعه : روستاهاي مرزي استان ايلام)

مقدمه:  كشور ايران در پهنه سرزميني خود،  داراي 8574 كيلومتر مرز است، عدم توجه به نواحي پيراموني به ويژه مناطق مرزي در كشورهاي مختلف درروند توسعه اي اين نواحي اختلال ايجاد كرده است و باعث كمبودهاي بالقوه ازجمله فقدان اشتغال، نازل بودن درآمد و عدم دسترسي به نيازهاي اوليه در اين نواحي استراتژيك شده و زمينه را براي معضلات و نابساماني هايي چون قاچاق كالا، مهاجرت، شورش و ناامني را فراهم كرده است. مرزها تعيين كننده حدود و قلمرو جغرافيايي حاكميت، صلاحيت و مالكيت يك حكومت سياسي هستند و كشورها و دولت ها را از يكديگر جدا و متمايز مي كنند. كشورهاي درگير با مسائل ناامني در مناطق مرزي دريافته اند كه به دلايل مختلف از جمله فقر و تنگدستي، ناامني گسترش يافته و اين ناامني به طور مستقيم به كل كشور منتقل شده است.هدف:  نظربه چندساحتي بودن توسعه مناطق مرزي (اقتصادي، امنيتي، اجتماعي و فرهنگي) هدف از اين تحقيق شناسايي موانع توسعه كسب و كارهاي روستايي بعنوان يك محرك اقتصادي با رويكرد پايداري و ماندگاري ساكنين در مرزها با مورد مطالعه شهرستان هاي مرزي مهران و  دهلران در استان ايلام مي باشد.روش شناسي:  اين پژوهش، كمّي و ماهيت و هدف آن كاربردي‌ و ازنظر گردآوري داده‌‌ها نيز توصيفي- پيمايشي مي‌باشد. براي تحليل داده‌‌ها از نرم‌افزار SPSS به‌عنوان نرم‌افزار اصلي و از نرم‌افزار LISREL به‌عنوان نرم‌افزار كمكي براي روش تحليل عاملي (از نوع اكتشافي) استفاده شد. جامعة آماري تحقيق شامل اساتيد مرتبط با حوزه هاي اقتصاد، مديريت، جغرافياي سياسي و امنيت مرزها دانشگاه هاي استان ايلام، فعالان اقتصادي و تعاوني داران مرزي در شهرستان هاي مهران و دهلرن و مديران اجرايي، نظامي و انتظامي استان ايلام مي باشد.قلمرو جغرافيايي پژوهش:  قلمرو جغرافيايي پژوهش شامل شهرستان هاي مرزي مهران و دهلران در استان ايلام مي باشد.يافته ها و بحث:  در اين پژوهش 25 متغيير بعنوان موانع توسعه كسب و كارهاي روستايي در مناطق مرزي شناسايي شدند كه پس از به‌كار بردن تحليل عاملي، براي تعيين تعداد عوامل از ملاك كيسر استفاده شد. برپاية اين ملاك، 4 عامل (عوامل فردي و اجتماعي و فرهنگي، عوامل اداري و حمايتي، عوامل مالي و اقتصادي، عوامل امنيتي و سياسي) داراي ارزش ويژة بالاي 1 شناسايي و به‌عنوان عوامل قابل استخراج تعيين شدند. با توجه به شاخص‌‌هاي آماري با استفاده از روش تحليل عوامل اصلي، اين 4 عامل در‌مجموع 92.672  درصد از واريانس كل متغيرها را توانستند تبيين كنند.نتيجه گيري: نتايج پژوهش نشان داد عوامل فردي، اجتماعي و فرهنگي با مجموع بار عاملي 6.055 ، عوامل اداري و حمايتي با مجموع بار عاملي  4.711، عوامل مالي و اقتصادي  با مجموع بار عاملي 2.928 و عوامل امنيتي و سياسي  با مجموع بار عاملي 1.407 به ترتيب بعنوان مهمترين موانع توسعه كسي و كارهاي روستايي در مناطق مرزي مي باشند.