واكاوي نقش ژئوپليتيك ناپايدار ايران بر اقتصاد سياسي كشور

پژوهش حاضر به دنبال بررسي ژئوپليتيك ناپايدار پيرامون ايران بر اقتصاد ملي است. موقعيت ژئوپليتيك، وضعيت چهارراهي،‌ قلمروهاي خشك نيمه‌بياباني پيرامون، دغدغه‌هاي امنيتي نسبت به كشورهاي هم‌جوار،‌ انواع كشمكش‌هاي داخلي طي قرن‌هاي متوالي، كشور را در بي‌ثباتي امنيت ملي قرار داده و اقتصاد كشور را كه توسعه آن نيازمند به ثبات و پايداري است از آن محروم كرده و يكي از دغدغه‌هاي پايدار حكمرانان ايران از گذشته‌هاي دور به‌ ويژه دو سده اخير تفكر امنيت‌محوي در حكمراني بوده است. روش اين پژوهش ‌ توصيفي - تحليلي و شيوه گردآوري داده‌هاي لازم براي نگارش و تحليل،‌‌ كتابخانه‌اي و استفاده از منابع معتبر داخلي و خارجي است. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد كه اقتصاد ايران طي قرن‌هاي متوالي به‌ويژه سه دوره قاجار، پهلوي و جمهوري اسلامي درگير يك مشكل بنيادين و مداوم به نام ژئوپليتيك ناپايدار پيرامون بوده و دولتمردان نتوانسته‌اند‌‌ امنيت ملي پايدار را در كشور ايجاد كنند. ناپايداري امنيت و ناتواني حكومت‌ها براي فائق آمدن بر آن باعث ايجاد هزينه‌هاي زياد امنيتي، اقتصادي و سياسي براي كشور شده است. اگرچه ايران همواره با چالش ژئوپليتيك ناامني پيرامون و انواع نزاع‌هاي دروني مواجه بوده، اما اين چالش طي دو سده اخير كه كشورها مشغول ساخت اقتصاد ملي بوده‌اند مانع شكل‌گيري شرايط مطلوب براي اقتصاد ملي بوده است. مي‌توان گفت بزرگ‌ترين چالش ديروز و امروز ايران تسلط گفتمان امنيتي بر گفتمان اقتصادي است و اين معضلي مهم براي فرايند توسعه كشور به شمار مي‌آيد.