چالش ‌هاي تقنيني و قضايي قانون پيشگيري و مقابله با تقلب در تهيه آثار علمي مصوب 1396

ماده ‌واحده قانون پيشگيري و مقابله با تقلب در تهيه آثار علمي مصوب سال 1396، در رديف مقرراتي است كه در راستاي حمايت از حقوق مالكيت معنوي و تكريم علم اصيل و سودمند، پيشگيري و مقابله با سوء‌رفتار در حوزه علم و فناوري به قصد كسب منفعت مالي يا تحصيل مدرك يا امتياز علمي تصويب شده‌ است. با توجه به گذشت يك دوره پنج‌ساله از اجراي قانون، هدف و زمينه اين تحقيق ارزيابي نحوه اجرا و بررسي چالش‌هاي تقنيني و قضايي به‌منظور ارائه راهكار و پيشنهادهاي مفيد به سياستگذار علم و فناوري و قانونگذار است. در اين نوشتار به روش تفسيري و تحليلي و با تحليل محتواي قانون و رويه قضايي، چالش‌هاي تقنيني و قضايي بررسي و با توجه به تصميم‌هاي قضايي صادر شده در پرونده‌هاي مربوط به تقلب در تهيه آثار علمي، پيشنهادهاي لازم براي اصلاح قانون و رويه قضايي به‌منظور كارآمدي قانون و وصول به اهداف مورد نظر ارائه شده‌ است. يافته‌هاي اين تحقيق حاكي است با وجود تلاش دستگاه سياستگذار، اهداف مورد نظر قانون در هر دو راهبرد پيشگيري و مقابله با تقلب علمي، با چالش‌هايي مواجه است كه با توجه به تجربه اجراي قانون، از طريق تعامل مرجع سياستگذار علم و فناوري با سياست جنايي تقنيني و قضايي، مي‌توان كارآمدي پاسخ‌هاي پيش‌بيني شده در قانون را براي كاهش تقلب در تهيه آثار علمي تقويت كرد.