مطالعۀ قياسي ويژگي‌هاي محيطي مرتبط با رفتار ازنظر كاربران و مؤلفه‌هاي نحو فضا در محلۀ مسكوني با بافت ارگانيك؛ محلۀ چيذر

وجود فاصله ميان يافته‌هاي مطالعات محيط-رفتار و طراحي، واقعيتي است كه امروزه توجه بسياري از صاحب‌نظران را به خود جلب كرده است. مقالۀ حاضر با برقراري ارتباط ميان ويژگي‌هاي كيفي محيط و مؤلفه‌هاي كمي قابل تحليل با نرم‌افزار، تلاشي براي نزديك كردن اين نتايج به طراحي محسوب مي‌شود. بافت ارگانيك محلۀ چيذر به‌عنوان نمونۀ موردي براي اين بررسي انتخاب شده است. روش‌هاي كيفي و معمول جمع‌آوري اطلاعات در مطالعات علوم رفتاري، يعني مشاهده و پرسش‌نامه از يك طرف، و روش كمي و نرم‌افزاري تحليل نحو فضا، ازطرف ديگر مورد استفاده قرار گرفته‌اند. ازآنجاكه تحليل نرم‌افزاري بر مبناي موقعيت خانه‌ها انجام شده، نتيجۀ پژوهش نشان‌دهندۀ وجود رابطۀ ميان رفتار و ارزيابي ساكنان از ويژگي‌هاي محيطي محله با ويژگي‌هاي نحوي موقعيت خانۀ آن‌هاست. طبق يافته‌هاي پيمايش، بافت چيذر داراي تعاملات اجتماعي گسترده، قرارگاه‌هاي رفتاري پويا و قابليت‌هاي محيطي مناسب ازنظر ساكنان است. جدول همبستگي بين‌ مؤلفه‌هاي نحو فضا، به‌عنوان يك گروه متغير، و نتايج پرسش‌نامه به‌عنوان گروه ديگر، كه شامل سه محور تعاملات اجتماعي، قرارگاه‌هاي رفتاري و قابليت‌هاي محيط است، يافتۀ اصلي اين مطالعه محسوب مي‌شود. اين جدول نشان مي‌دهد كه در بافت چيذر ميان يافته‌هاي پيمايش و مؤلفه‌هاي هم‌پيوندي كلان، هم‌پيوندي محلي، عمق ميانه، عمق تام محلي، پيوستگي، انتخاب، انتخاب محلي و مرتبۀ نسبي از نحو فضا همبستگي‌هاي بالاتري نسبت به مؤلفه‌هاي ديگر برقرار است. اين مؤلفه‌ها را مي‌توان در مطالعه و طراحي بافت‌هاي مشابه مهم‌تر و مؤثرتر دانست، يا در ارزيابي مرحلۀ پيش‌طرح مورد استفاده قرار داد. به‌دليل ماهيت كل‌نگر و اكتشافي، اين پژوهش يافته‌هاي متعدد ديگري نيز دارد، كه رابطۀ معكوس هم‌پيوندي و پياده‌روي و رابطۀ مستقيم پياده‌روي و همچنين امنيت با عمق ميانه، به‌دليل مغايرت با يافته‌هاي پژوهش‌هاي پيشين، شايستۀ پيگيري است.