تحقيقات پرسش‌مدار: مطالعات ميان‌رشته‌اي معماري و علوم انساني

فرايند تحقيق در بخش قابل ‌توجهي از موضوعات معماري با رويكرد‌ها و روش‌هاي تحقيق علوم اجتماعي و انساني درآميخته است؛ اما چگونگي پيشبرد فرايند تحقيق با كاربرد اين رويكردها و روش‌ها در معماري، بررسي شاياني نشده است. هدف اين مقاله تعريف تحقيق پرسش‌مدار در معماري و معرفي گستره و انواع و فرايندهاي آن است. موضوع تحقيقات پرسش‌مدار در حوزۀ ميان‌رشته‌اي معماري و علوم انساني و اجتماعي قرار مي‌گيرد و با راهبردهاي تحقيق متداول در اين حوزه‌ها انجام مي‌شود. اين تحقيق در چارچوب راهبرد، طبقه‌بندي و با بررسي و تحليل مصاديق رساله‌هاي دكتري معماري منتخب دانشگاه‌هاي برتر جهان انجام شده است. نتايج مقاله نشان مي‌دهد تحقيقات پرسش‌مدار به‌جاي فرضيه‌پردازي با پرسش دنبال مي‌شود؛ پرسش از پديده‌اي معاصر، يا شرايطي در گذشته يا حوزۀ ناشناخته يا سامان‌نيافته‌اي از دانش كه براي محقق مبهم است. تحقيق پرسش‌مدار از حيث نسبت محقق با موضوع پرسش سه نوع است: موضوعي در زمان گذشته نسبت به محقق كه فهم آن با وارسي داده‌هاي تاريخي ميسر است؛ يا موضوعي هم‌زمان با محقق كه با تحليل داده‌هاي حاصل از بستر طبيعي، وقوع آن پيش مي‌رود؛ يا موضوعي معمارانه كه فهم آن با هر دو وضعيت تاريخي و معاصر پديده سروكار دارد. نتيجۀ تحقيق پرسش‌مدار اغلب در قالب توصيف غني و مفصل يا روايتي منسجم عرضه مي‌شود.