بررسي آزمايشگاهي استفاده از پليمر سه گانه‌ي اسيد آيتاكونيك - سديم پي استايرن سولفونات - آكريل آميد به عنوان بازدارنده‌ي رسوب كربنات كلسيم در آب سازند

مقدمه: سيلابزني آب سازند يكي از روش هاي ازدياد برداشت نفت است كه در آن آب سازند به درون مخزن نفتي تزريق مي شود. رسوب كربنات كلسيم يكي از مشكلات در زمينه سيلابزني آب سازند و توليد نفت است كه بدليل رسوب روي سنگ مخزن و مسير حركت نفت، باعث كاهش توليد نفت مي شود. استفاده از افزودني هاي شيميايي، مخصوصا پليمرهاي آبدوست، براي جلوگيري از رسوب كربنات كلسيم به طور گسترده اي مورد مطالعه قرار گرفته است.روش: در اين تحقيق از يك پليمر سه گانه‌ي اسيد آيتاكونيك-سديم پي استايرن سولفونات-آكريل آميد آبدوست براي بررسي ميزان بازدارندگي رسوب كربنات كلسيم در آب سازند يكي از مخازن نفتي ايران استفاده شده است. غلظت بهينه اين پليمر با توجه به ضريب عملكرد بازدارندگي در آب سازند، براساس غلظت يون كلسيم، 800 ميلي گرم بر ليتر تعيين شد و در ادامه براي انجام آزمايشات بعدي، اين غلظت بهينه بكار برده شد. بررسي دمايي در ميزان بازدارندگي اين پليمر نشان داد كه در دماي مخزن (75 درجه سانتي گراد) 800 ميلي گرم از اين پليمر سه گانه، عملكرد خوبي را از خود نشان مي دهد. همچنين براي مطالعه‌ي مكانيسم هاي فيزيكي دخيل در جلوگيري از رسوب كربنات كلسيم از ميكروسكوپ الكتروني روبشي و آناليز پراش اشعه X استفاده شد.يافته ها: نتايج ميكروسكوپ الكتروني روبشي نشان داد كه بلورهاي كربنات كلسيم، پايدارترين حالت كلسيت با ساختار منظم يكنواخت قبل از حضور بازدارنده بودند كه پس از افزودن پليمر، كريستال هاي كربنات كلسيم، از نظر اندازه ناهمگون و كوچك شدند و ساختار آن ها به شدت بهم ريخت. از طرف ديگر، تجزيه و تحليل پراش اشعه X نشان داد كه افزودن اين پليمر سه گانه به طور قابل ملاحظه‌اي مي تواند از رشد كريستال هاي كربنات كلسيم ممانعت و از تبديل واتريت به كلسيت جلوگيري كند. از طرف ديگر كريستال هاي آراگونيت در آب پراكنده و توسط جريان آب شسته مي شوند.نتيجه گيري: نتايج نشان دادند كه پليمر سه گانه‌ي اسيد آيتاكونيك-سديم پي استايرن سولفونات-آكريل آميد اثر قابل توجهي بر رشد و مورفولوژي كريستال كربنات كلسيم داشت و كربنات كلسيم را از كريستال كلسيت پايدار به واتريت ناپايدار تغيير مي دهد.