• شماره ركورد
    1379720
  • عنوان مقاله

    مطالعۀ باستان‌شناسي، سفال‌هاي ايراني-اسلامي (قرون 7 تا 9ه‍.ق.) يافت‌شده از كاوش‌هاي آزاك روسيه

  • پديد آورندگان

    كاظم پور ، مهدي دانشگاه هنر اسلامي تبريز - دانشكدۀ حفاظت آثار فرهنگي (كاربردي) - گروه باستان‌شناسي

  • از صفحه
    95
  • تا صفحه
    124
  • كليدواژه
    سفال اسلامي , سبك ايراني , شهر آزاك , سبك كاشاني , موزۀ آزو
  • چكيده فارسي
    منطقۀ آزاك واقع‌در جنوب روسيه كه امروزه با نام «آزو» شناخته مي‌شود طي قرون مياني اسلام، نقشي فعال در مبادلات تجاري ايفا مي‌كرده است. طي كاوش‌هايي كه در اين منطقه انجام شده است، آثار فرهنگي مختلفي يافت‌شده است كه نشان از اهميت بالاي آن در قلمرو اسلامي طي قرون 7 تا 9ه‍.ق. دارد. توليدات سفالي از ايران كه حجم بالايي از آثار فرهنگي اين منطقه را به خود اختصاص داده‌اند، تاكنون مورد مطالعه قرار نگرفته؛ اين درحالي است كه مطالعۀ اين سفال‌ها مي‌تواند نمونه‌هاي جديدي از سفال‌هاي دوران اسلامي را به محققان معرفي نموده و نقشي اساسي در گونه‌شناسي سفال‌هاي ايران در قرون مياني اسلام، ايفا نمايد. حال اين پژوهش درنظر دارد با تكيه‌بر مطالعات ميداني و كتابخانه‌اي، سفال‌هاي يافت‌شده از اين شهر، طي كاوش‌هاي موزۀ آزو كه در خود اين موزه نيز نگه‌داري مي‌شوند را موردمطالعه قرار دهد. در اين پژوهش به اين پرسش‌ها پاسخ داده خواهد شد كه سفال‌هاي يافت‌شده از اين شهر شامل كدام گونه‌هاي سفالي مي‌باشند؟ اين سفالينه‌ها متعلق به كدام دوران تاريخي مي‌باشند؟ براساس اين مطالعه مشخص گرديد كه آزاك به‌دليل قرارگيري در ميان دشت قبچاق، شمال‌غرب ايران و ماوراءالنهر به‌عنوان يك شهر بندري نقشي اساسي در مبادلات سفال تمدن اسلامي به‌سمت اروپا ايفا مي‌كرده است. سفال‌هايي كه از ايران به اين منطقه صادر مي‌شده‌اند در مراكز مهم سفالگري ايران از قبيل: كاشان، ري، ساوه، جرجان، سلطان‌آباد و آذربايجان توليد مي‌شده و شامل انواع مختلفي از سفال‌هايي با سبك نقاشي زيرلعاب، نقاشي روي لعاب، نقش كندۀ زيرلعاب را دربر مي‌گيرند كه در اين‌ميان، سفال‌هايي با سبك «كاشين» كه در شهر كاشان توليد مي‌شده‌اند، جزو غالب و مشهور آن‌ها به‌حساب مي‌آيند. در كنار اين سفالينه‌ها سفال‌هاي توليدات قلمرو بيرانسي نيز جزو اقلام مهم تجاري اين منطقه بوده است كه باعث ايجاد تبادل تكنيكي بيم قلمرو اسلامي و بيزانس شده است.
  • عنوان نشريه
    پژوهش هاي باستان شناسي ايران
  • عنوان نشريه
    پژوهش هاي باستان شناسي ايران