عاشورا و مكتب آنال

عظمت حادثه كربلا تأثيرات عميق و گسترده سياسي و اجتماعي در تاريخ اسلام و به ويژه تاريخ تشيع داشته است. براي درك بهتر اين واقعه تاريخي، شناخت منابع گزارش هاي اين رويداد حايز اهميت است. از ديرباز، ادعاي نامكتوب ماندن گزارش هاي تاريخي در اسلام تا نيمه سده دوم هجري از سوي خاورشناسان مطرح بوده است. با اين وصف، در پژوهش حاضر صرفاً كاركرد ديني واقعه عاشورا مد نظر قرار نگرفته، بلكه زواياي ديگري، از جمله سياسي، تاريخي، اقتصادي، روان شناختي و اجتماعي نيز مطرح شده است. ازاين‌رو براي تبيين و درك بهتر موضوع، لازم است با استفاده از يكي از مكاتب تاريخ نگر موضوع عاشورا و شهادت امام حسين و يارانش بررسي گردد. در اين ميان مكتب «آنال» براي بررسي موضوع از نگاه علوم انساني و روش‌شناسي بسيار كاربردي و مفيد است. متفكران اين مكتب كه بر تاريخ طولاني‌مدت اجتماع تأكيد دارند، تاريخ اجتماع را از زواياي گوناگون بررسي مي كنند. پژوهش حاضر درصدد است تا با  استفاده از فن كتابخانه اي و روش پژوهش «تاريخي – تحليلي» به بررسي اين موضوع بپردازد. در پاسخ به اين سؤال كه از نگاه مكتب آنال، ابعاد شناختي گوناگون  واقعه عاشورا چيست؟ فرضيه مسئله اين است كه به لحاظ جغرافياي سياسي، مكان واقعه (كوفه) قابل بررسي است؛ همچنان كه با نگاه روان‌شناختي مي توان به روان شناسي سياسي امام حسين و آل‌يزيد نيز پرداخت. از سوي ديگر، اين واقعه به لحاظ اجتماعي، سياسي و ديني ريشه ها و پيامدهاي گوناگوني داشته، به‌گونه‌اي كه در نهايت، مكتب آنال درصدد است جوانب مختلف تحليل را يكجا بررسي كند.