بازداشت خودسرانه در سنجه‌ي حقوق اسلام و اسناد حقوق بشري بين المللي

بازداشت خودسرانه نه تنها مغاير حقوق فطري و بنيادين بشر نظير حق آزادي است بلكه دادرسي منصفانه و تحقق عدالت را مختل مي‌سازد. نوشتار حاضر به روش توصيفي-تحليلي و با استفاده از منابع كتابخانه‌اي درصدد است موضوع بازداشت خودسرانه را در نظام حقوقي اسلام و اسناد حقوق بشري بين‌المللي مورد مطالعه قرار دهد. يافته‌هاي اين مقارنه نشان مي‌دهد اولاً؛ چون اسناد حقوق بشري بين‌المللي، ناظر بر حقوق فرد تدوين يافته‌اند صرفاً بر آزادي‌هاي فردي تأكيد دارند و امنيت اجتماعي در اين اسناد غالباً مسكوت مانده است كه اتفاقاً نتيجه اين سكوت، خلط امنيت اجتماعي با موقعيت دولتمردان است و اين موضوع به كثرت مصاديق بازداشت‌هاي خودسرانه و استفاده از اين ابزار براي سركوب مخالفان منجر مي‌شود. برعكس در نظام حقوقي اسلام به آزادي فردي و امنيت اجتماعي به‌گونه‌اي متوازن پرداخته شده است و موضوع امنيت اجتماعي از امنيت حاكمان مجزا شده است و مصاديق بازداشت قانوني به موارد نقض امنيت اجتماعي محدود شده است. ثانياً؛ امكان اعتراض به بازداشت خودسرانه در هردو نظام حقوقي ميسر است. ثالثاً؛ در خصوص امكان دريافت خسارات ناشي از بازداشت، اصولاً منعي در هر دو نظام حقوقي نيست لكن اسناد حقوق بشري با جزئيات بيشتري نوع و شيوه جبران خسارت را مطرح نموده‌اند.