بررسي تطبيقي انديشه‌هاي اجتماعي در اشعار ملا معروف كوكه‌اي و معروف الرصافي

ادبيات همواره در فراز و نشيب‌هاي تاريخ، همراهِ مردم بوده و در اصل ارزش ذاتيِ آن در پرداختن به مسائلِ جامعه است. بر اين اساس، توجّه به مباحثِ اجتماعي، سرلوحۀ شعر معاصر بوده و اكثر شاعرانِ اين دوره، مفاهيم اجتماعي را در شعر خويش مطرح و براي حلّ مشكلات آن كوشيده‌اند. ملا معروف كوكه‌اي و معروف الرصافي، شاعران كُردِ معاصرِ مُكريان و عراق، تعهّد به مسائل اجتماعي، بخش بزرگي از دغدغه‌هاي ذهني آنان را تشكيل مي‌دهد. آنها در آثار خويش در برابر مسائل اجتماعي واكنش نشان داده، و دردها و تنگناهاي جامعه را بيان نموده، و مردم را از غفلت بيدار كرده، و ناهنجاري‌هاي اجتماعي را به تصوير كشيده‌اند. در اين پژوهش، ضمن معرفي اين دو شاعرِ اخلاق‌گراي معاصر كُرد، اشعار آنان با رويكرد اجتماعي بررسي‌ شده است. آنان بخش زيادي از اشعار خود را به بيان مسائل جامعه اختصاص داده‌، و مشكلات مردم را با دقت بررسي كرده‌اند و با نگاهي موشكافانه به اين مسائل، چارۀ مشكلات را جسته‌اند. اين پژوهش به شيوۀ توصيفي- تحليلي و بر اساس مكتب آمريكاييِ ادبيات تطبيقي انجام ‌شده است. نتايج به ‌دست‌ آمده حاكي از آن است كه مضامينِ: عشق به وطن، ظلم‌ستيزي، آزادي‌خواهي، مبارزه با ريا و تزوير، دعوت به قيام، نكوهش جهل و غفلت، ستايش صفات نيكو، حقوق ملت، تشويق به فراگيري علم، مذمّت ظلم و ستم، از جمله مؤلفه‌هايي هستند كه نمود بارزي در اشعار آنان دارد و مباحثي چون: عدالت‌طلبي، آزاديخواهي، ظلم‌ستيزي، شجاعت، عشق به ملت و وطن، صبر و شكيبايي، مبارزه با جهل و خرافه، در ديوان آنان از بسامد بالايي برخوردار است.