اختيارات و تعهدات پليس در كنترل خشونت‌هاي ناشي از اجتماعات: مطالعه تطبيقي حقوق ايران و قواعد حقوق بين‌الملل بشر

آزادي اجتماعات يكي از حقوق مهم بشري انسان‌ها است كه در مطالبه و تحقق ديگر حقوق بشري نيز نقشي جدي ايفا مي‌كند. در بسياري از موارد، اين تجمعات، براي اظهار اعتراض شركت‌كنندگان به سياست‌هاي دولت‌ها برگزار مي‌گردد. برگزاري مسالمت‌آميز تجمعات و نقش مهمي كه پليس و ديگر نيروهاي امنيتي در تأمين آن بر عهده دارند، از جمله موضوعات مهمي است كه بررسي آن واجد اهميت است. در مواردي ممكن است برخي از شركت‌كنندگان در تجمعات مسالمت‌آميز به خشونت روي آورند و پليس براي تأمين نظم و امنيت ناچار شود از زور استفاده كند. سؤال اساسي اين مقاله آن است كه اختيارات و تعهدات دولت‌ها به‌ويژه در زمينه توسل به زور جهت كنترل تجمعات مسالمت‌آميز چيست؟ روش بررسي اين پژوهش، تحليلي ـ توصيفي و شيوه گردآوري اطلاعات، كتابخانه‌اي است. نتيجه اين پژوهش نشان مي‌دهد كه مقررات داخلي ايران به‌صورت كلي منطبق با موازين حقوق بشر است؛ اما در مواردي نيز تعارض ميان اين مقررات وجود دارد. در «قانون به‌كارگيري سلاح توسط مأمورين نيروهاي مسلح»، به پليس اختيار داده شده است تا جهت كنترل برگزاري تجمعات غيرقانوني، در صورت مؤثر نشدن ديگر وسايل، از سلاح نيز استفاده كند اما در نظام حقوق بشر، تنها در موارد دفاع مشروع پليس از خود و يا ديگران مي‌توان به زور متوسل شد.