تحليل شناختي كانون‌هاي توجه در داستان يوسف پيامبر از ديدگاه لنگاكر

زبان‌شناسي شناختي، رويكردي است كه به زبان به‌عنوان وسيله‌اي براي كشف ساختار نظام شناختي انسان مي‌نگرد.اين رويكرد كه در سه دهه اخير در زبان‌شناسي مورد توجه روزافزون قرار گرفته است، زبان را نمودي از نظام تصويرسازي و تعبير ذهن مي داند. زبان‌شناسان شناختي عقيده دارند كه پديدۀ تعبير صحنه پديده‌اي شناختي است و آنچه در داستان و روايت اتفاق مي‌افتد را مي‌توان از ديدگاه شناختي به شكلي عميق‌تر بررسي و تحليل نمود. در اين پژوهش با توجه به ديدگاه‌هاي زبان‌شناسي شناختي رونالد لنگاكر (1987) در زمينه تعبير صحنه و ابعاد مختلف آن مانند زاويه ديد، شرح صحنه، ضبط صحنه و كانون توجه به تحليل داستان يوسف پيامبر(ع) در سورۀ يوسف پرداخته مي‌شود و سپس مقوله كانون توجه در آيات اين سوره مورد بررسي قرار خواهد گرفت. همچنين بسامد هر يك از ابعاد تعبير در آيات اين سوره بررسي مي‌شوند. روش پژوهش حاضر توصيفي_تحليلي بوده و منابع آن مطالعات كتابخآن‌هاي مي‌باشند. در اين جستار سورۀ يوسف كه مشتمل بر 111 آيه است، به‌عنوان منبع اصلي پژوهش انتخاب و ابعاد تعبير صحنه در زبان‌شناسي شناختي در سرتاسر داستان مورد بررسي قرار گرفتند. براساس يافته‌هاي اين مطالعه، از ميان ابعاد تعبير صحنه، به ترتيب بُعد زاويۀ ديد بيشترين و بُعد شرح صحنه كمترين بسامد را دارا مي‌باشند. همچنين  بيشترين كانون‌هاي توجه دراين سوره به ابعاد  خواب و رويا و تعبير آن،  پيراهن و مكر و نيرنگ اختصاص يافته است.