ارزيابي كيفيت زيستگاه حيات وحش به‌منظور شناسايي لكه‌هاي زيستگاهي كليدي با رويكرد بوم‌شناسي سيماي سرزمين

تنوع زيستي به‌عنوان يكي از خدمات اكوسيستمي پشتيبان حيات، تأثير به‌سزايي در پايداري بوم سازگان دارد. چالش اصلي مديريت سرزمين، اختصاص منابع كارآمد براي حفظ منابع طبيعي و بيشينه سازي ارزش تنوع زيستي است. از اين رو ارزيابي مكاني ارزش هاي تنوع زيستي، ابزاري مهم در شناسايي مناطق كليدي مناسب حفاظت و تعيين اولويت هاي حفاظتي است. در اين مطالعه، كيفيت زيستگاه گونه هاي داراي ارزش حفاظتي استان همدان شامل قوچ و ميش (Ovis orientalis)، كل و بز (Capra aegagrus)، خرس قهوه اي (Ursus arctos) و سياه گوش (Lynx lynx) به‌عنوان شاخصي از تنوع زيستي منطقه با بكارگيري داده هاي كاربري/پوشش زمين و استفاده از نرم افزار InVEST مدل سازي شد. در گام بعد، با استفاده از روش تناسب ناحيه اي سرزمين در محيط نرم افزار ايدريسي، مناسب ترين پهنه‌ها براي حفاظت تعيين گرديد. سرانجام، اولويت بندي مناطق حفاظتي با استفاده از معيارهاي سيماي سرزمين انجام شد. براساس نتايج، حدود 31 % از سطح استان داراي مطلوبيت بالا براي زيستگاه گونه هاي هدف است كه به‌طور عمده قسمت مركزي و جنوبي استان را شامل مي شود. اين مناطق به‌ترتيب در برگيرنده‌ 39، 74، 16 و 15 پهنه‌ زيستگاهي براي گونه هاي كل و بز، قوچ و ميش، خرس قهوه اي و سياه‌گوش است. تحليل سنجه هاي سيماي سرزمين نيز نشان داد كه لكه هاي داراي پيوستگي، تراكم و چين خوردگي بيشتر از ارزش حفاظتي بالاتري برخوردار هستند. نتايج اين مطالعه نشان دهنده‌ قابليت بالاي سنجه هاي سيماي سرزمين در اولويت بندي لكه هاي حفاظتي است.