پاسخ‌هاي مورفو-فيزيولوژيكي گياه گلرنگ به انواع خاك‌ورزي در شرايط ديم

باتوجه به اهميت كشت گياهان روغني ديم و امكان وارد كردن آنها در تناوب با گندم، در مطالعه حاضر واكنش هاي صفات مورفو-فيزيولوژيكي گياه گلرنگ (Carthamus tinctorius) در پاسخ به انواع خاك ورزي در شرايط ديم مورد ارزيابي قرار گرفت. اين آزمايش برپايه طرح آماري بلوك هاي كامل تصادفي با سه تكرار طي سال هاي زراعي 1398-1396 و در مركز تحقيقات آموزش كشاورزي و منابع طبيعي استان كردستان اجرا شد. تيمارها به صورت كاشت گلرنگ در سيستم هاي كشت مستقيم، كم خاك ورزي و خاك ورزي مرسوم اعمال گرديدند. نتايج اين آزمايش نشان داد كه انواع خاك ورزي باعث ايجاد تغييرات در صفات مورفو-فيزيولوژيكي گياه گلرنگ گرديد. بيش ترين عملكرد (796 كيلوگرم بر هكتار) به صورت معني داري مربوط به گياهان تحت كشت مستقيم بود كه به ترتيب 8/24 و 40 درصد نسبت به كم خاك ورزي و كشت مرسوم افزايش نشان داد. در سيستم كشت مستقيم، رطوبت نسبي برگ (69 درصد)، كلروفيل كل (01/2 ميلي گرم بر گرم وزن تر برگ)، شاخص سطح برگ (8/2) به ترتيب نسبت به كم خاك ورزي و كاشت مرسوم به صورت معني داري بيشتر بودند. بيش ترين مقدار آنزيم هاي كاتالاز و سوپراكسيد ديسموتاز (به ترتيب 085/0 و 72/0 واحد ميلي گرم پروتئين در دقيقه) در برگ گياهان كشت شده به روش كشت مرسوم مشاهده شد. در كشت مرسوم ميزان كلونيزاسيون و اسپوريزاسيون قارچ هاي مايكوريزا كاهش معني داري را نسبت به دو تيمار ديگر داشتند. در نهايت صفات فيزيولوژيك و بيوشيميايي مرتبط با عملكرد در كشت مستقيم و كم خاك ورزي نسبت به كشت مرسوم وضعيت مطلوب و پايدارتري را نشان داد.