تحليل اثر مورفولوژي شهري بر تقاضاي حمل‌ونقل شهري با تأكيد بر شكل شبكه معابر شهري (مطالعۀ موردي شهر اصفهان)

در سال‌هاي اخير رشد روزافزون جمعيت و افزايش استفاده از حمل‌ونقل شخصي و سفرهاي روزانه، مشكلات فراواني در حوزۀ جابه‌جايي ازجمله مصرف بالاي سوخت، آلودگي هوا، سر و صدا، تراكم بالاي خيابان‌ها، كاهش فعاليت بدني و غيره به‌وجود آورده است. در بسياري از كلانشهرها طي دهه‌هاي گذشته افزايش ناگهاني وسايل نقليه موتوري موجب ترافيك‌هاي سنگين خياباني در سفرهاي درون‌شهري شده است و علت اصلي آن را مي‌توان ضعف روابط بين مورفولوژي شهري و حمل‌ونقل، به عبارت ديگر شكل‌هاي شهري پياده‌گريز و تشويق‌كننده سفرهاي موتوري دانست. از آنجايي كه مورفولوژي شهري اثر قابل توجهي بر حمل‌ونقل شهري دارد، نحوۀ ايجاد رابطه‌اي قوي بين مورفولوژي شهري و حالت‌هاي سفر علاقه‌هاي بسياري را به خود جلب كرده است، با در نظر گرفتن اين ضرورت، در پژوهش حاضر اثر مورفولوژي شهري بر تقاضاي حمل‌ونقل شهري در شهر اصفهان ارائه خواهد شد. در اين پژوهش با استفاده از نرم‌افزار Eviews و مدل رگرسيون خطي چندمتغيره و روش حداقل مربعات وزني، اثر متغيرهاي مورفولوژي شهري، بر متغير تقاضاي سفر شهري بررسي شد. نتايج پژوهش نشان مي‌دهد كه هرچه در نواحي ميانگين عرض معابر افزايش مي‌يابد، ساكنان نواحي كمتر از حمل‌ونقل عمومي و بيشتر از حمل‌ونقل شخصي جهت سفرهاي روزانه خود استفاده خواهند كرد. همچنين يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد كه با افزايش شاخص اتصال سفرهاي حمل‌ونقل شخصي افزايش مي‌يابد و با افزايش تراكم كلي مسكوني و كاهش پراكندگي، ساكنان نواحي ترجيح مي‌دهند از وسايل نقليه عمومي استفاده كنند.