حقوق اسراي جنگي از ديدگاه اسلام و نظم بين الملل؛ آشتي يا تقابل

يكي از جنبه‌هاي بارز حقوق بشردوستانه در مخاصمات مسلحانه بين‌المللي كه نسبت به ساير مقررات مربوط از قدرت اجرايي بيشتري برخوردار است، قواعد حاكم بر رفتار با اسيران جنگي است. نظر به جايگاه مهم و ارزنده‌ي قواعد مذكور، امروزه بسياري از آن‌ها به‌عنوان قواعد عام‌الشمول به شمار مي‌روند كه نقض آن‌ها جنايت بين‌المللي محسوب مي‌شود و مسئوليت كيفري براي افراد خاطي در هر سمت و مقامي كه باشند، در پي خواهد داشت.  اين پژوهش به دنبال پاسخگويي به اين پرسش است كه آيا حقوق اسلام نيز متضمن رعايت حقوق اسراي جنگي است و يا قواعد حقوق بين‌الملل در اين زمينه مترقي‌تر جلوه مي‌نمايد. بر اين اساس بيش از چهارده قرن است كه بسياري از مقررات حقوق بشردوستانه‌ي معاصر، در متون و آموزه‌ها و شريعت اسلام وجود دارد. بنابراين، مطابق اصول و قواعد حقوق بشردوستانه، در حوزه مقررات بين‌الملل، قواعدي در زمينه مخاصمات مسلحانه پيش‌بيني‌شده است كه حقوق اسراي جنگي را مورد تصويب قرار داده و اجراي آن را براي تابعان حقوق بين‌الملل توصيه و تائيد مي‌نمايد. بر اساس حقوق بين‌الملل بشر‌دوستانه در خصوص رفتار انساني با اسيران، هرگونه عمل انتقام‌جويانه و خشونت‌بار، شكنجه، مثله كردن، ايجاد رعب و وحشت، انجام آزمايش‌ها پزشكي‌، توهين و تحقير را ممنوع مي‌سازد. حال، اين پژوهش درصدد است تا با روش توصيفي و تحليلي، همسويي آموزه هاي اسلامي با قواعد و مقررات بين المللي در خصوص رعايت حقوق اسراي جنگي را اثبات نمايد و از سوي ديگر، زمينه و علت سوء برداشت هاي پيرامون اين موضوع را آشكار سازد.