شناسايي عوامل مؤثر بر كنترل‌هاي داخلي به‌منظور كاهش ريسك بنگاه‌هاي اقتصادي با ارائه الگوي بهينه آنها

فرايند شناسايي و تحليل ريسك يكي از اجزاي اصلي سيستم كنترل داخلي اثربخش است. مديران بنگاه‌هاي اقتصادي و سازمان‌ها مالك و مسئول مستقيم ريسك‌ها و استقرار كنترل‌هاي داخلي هستند، ولي اين ريسك‌ها تا حدودي توسط مديران ناديده گرفته مي‌شوند. هدف اين پژوهش شناسايي عوامل مؤثر بر كنترل‌هاي داخلي به‌منظور كاهش ريسك بنگاه‌هاي اقتصادي و ارائه يك الگوي بهينه است. روش تحقيق آميخته اكتشافي با تركيب روش‌هاي كمي و كيفي است. براي پاسخ به سؤال پژوهش با ارسال پرسش‌نامه به 70 نفر از افراد متخصص و صاحب‌نظر در حوزه حسابرسي و حسابداري، مطابق چارچوب كوزو عوامل مؤثر بر كنترل‌هاي داخلي به‌منظور كاهش ريسك بنگاه‌هاي اقتصادي، شناسايي شده و سپس با استفاده از روش آماري معادلات ساختاري و نرم‌افزارPLS Smart داده تجزيه‌وتحليل شدند. در بخش كيفي اين تحقيق، با توجه به نتايج پرسشنامه‌ها و تجزيه‌وتحليل داده‌ها و نمونه‌گيري هدفمند تعداد 12 نفر از خبرگان به‌عنوان مشاركت‌كنندگان در پژوهش انتخاب و ضمن مصاحبه با آنها و بهره‌گيري از نتايج تحقيقات پيشين 6 عامل شامل: ارزيابي ريسك، سيستم‌هاي امنيتي، چارچوب و چارت سازماني، راهبرد و استراتژي، گزارش‌ها و اطلاعات و اخلاق متناسب حرفه به‌عنوان عوامل مؤثر بر كاهش ريسك سيستم كنترل داخلي شناسايي و روابط معنادار بين اين عوامل مشخص شد. در نهايت الگوي بهينه پياده‌سازي عوامل مؤثر بر كنترل‌هاي داخلي به‌منظور كاهش ريسك ترسيم شد. نتايج اين پژوهش نشان داد كه عامل ارزيابي ريسك با بار عاملي 16/670 بالاترين و عامل گزارش‌ها و اطلاعات با بار عاملي 7/451 پايين‌ترين اثر بر كنترل داخلي براي كاهش ريسك بنگاه‌ها را داشته است.