تحليل قابليت دسترسي به خدمات در نقاط روستايي و مدل سازي ساختاري عوامل مؤثر بر آن مطالعه موردي: بخش مركزي شهرستان تبريز

دسترسي نقش مهمي در توسعۀ روستايي دارد چرا كه بين توسعه روستا با دسترسي به امكانات و خدمات زيربنايي رابطه معناداري وجود دارد. روستاهايي كه دسترسي كمتري به خدمات ضروري و به ويژه حمل ونقل دارند با تنگناهاي ساختاري و اجتماعي اقتصادي زيادي روبرو مي شوند كه خود از موانع توسعۀ پايدار روستايي است. تحقيق حاضر بر آن است تا ضمن تحليل قابليت دسترسي، عوامل مؤثر بر آن را موردبررسي قرار دهد. براي اين منظور، روش تحقيق توصيفي- تحليلي موردتوجه قرار دارد. جامعه آماري تحقيق روستاهاي بخش مركزي شهرستان تبريز (52 روستا) مي باشد كه داده هاي موردنياز براي واحد تحليل روستا از دهياران جمع آوري گرديده است. بعد از ارزيابي روايي بر اساس نظر متخصصان و تأييد چارچوب عملياتي تحقيق از نظر ايشان و نيز ارزيابي پايايي پرسشنامه تحقيق، جمع آوري داده ها انجام گرديد. به منظور تعيين روابط علت ومعلولي ميان شاخص هاي ارزيابي قابليت دسترسي از تكنيك ديماتل براي ارزيابي قابليت دسترسي در روستاهاي موردمطالعه از تحليل فرايند شبكه اي (ANP) و براي بررسي نقش عوامل در قابليت دسترسي نقاط روستايي، از مدل‌سازي معادلات ساختاري (SEM) در نرم‌افزار Amos.24 استفاده شد. نتيجه اوليه تحقيق تعيين قابليت دسترسي روستاها نشان داد كه روستاي مايان سفلي از بيشترين ميزان قابليت دسترسي برخوردار است و نتيجه نهايي تحقيق تعيين نقش عوامل در قابليت دسترسي روستايي است كه بر اساس آن عوامل فاصله از شهر، مركزيت خدماتي و وضعيت اجتماعي روستا بيشتر از ساير عوامل در قابليت دسترسي مؤثر هستند.