پيش‌ يابي دماي بيشينه‌‌ي استان كرمان و ارتباط آن با ارتفاع ژئوپتانسيل (تراز500 هكتوپاسكال)

پيش‌يابي دما، يكي از فراسنج هاي مهم آب‌وهواشناسي است كه نقش اساسي در واكاوي تغييرات آب‌وهوايي دارد. در اين مقاله هدف بررسي ارتباط بين دماي بيشينه استان كرمان با ارتفاع ژئوپتانسيل تراز 500 هكتوپاسكال براي جلوگيري از خطرات و زيان هاي دماهاي فرين مي باشد. به همين منظور، در اين پژوهش از رويكرد گردشي به محيطي استفاده شده است. در اين رويكرد داده هاي محيطي بر اساس الگوهاي گردشي ارزيابي مي شوند. به همين جهت از دو پايگاه داده بهره گرفته شد. پايگاه داده نخست؛ شامل داده هاي رويداد محيطي (سطحي) مي باشد، كه در اين راستا از داده هاي سطحي دماي ايستگاه هاي منتخب استان كرمان استفاده شده است. دماي بيشينه اين ايستگاه ها در بازه ي زماني 1368/01/01 الي 1398/01/01 خورشيدي به مدت 30 سال و به تعداد 10957 روز از سازمان هواشناسي استان اخذ شد. پايگاه داده دوم؛ شامل داده هاي ارتفاع ژئوپتانسيل تراز 500 هكتوپاسكال است كه داده هاي آن از تارنماي NCEP/DOE وابسته به پژوهشگاه ملي اقيانوس‌شناسي و علوم جوي ايالات‌متحده براي ساعت 12:00 به وقت گرينويچ، با شبكه بندي 2/5×2/5 درجه قوسي استخراج شد و همبستگي دماي بيشينه با ارتفاع ژئوپتانسيل لحاظ گرديد. نتايج همبستگي ها بيانگر اين است كه ايالات‌متحده‌ي آمريكا با 27 ياخته، شمال چين 34 ياخته، آفريقا 52 ياخته و ژاپن با 71 ياخته بيشترين ياخته ها را به خود اختصاص داده‌اند. آنگاه، ميانگين وزني ياخته هاي ارتفاع ژئوپتانسيل به كمك نرم‌افزار Matlab استخراج و مدل هر ايستگاه به دست آمد. نتايج مدل هاي پيش يابي نشان مي دهد به اِزاي هر ژئوپتانسيل متر افزايشي كه در نمايه رخ دهد، دماي بيشينه ايستگاه هاي منتخب كرمان بين 1/2 تا 1/4 درجه ي سلسيوس افزايش خواهد داشت.