كلان‌شهرهاي جهان اسلام در فرايند جهاني‌شدن و شهر جهاني مطالعه تطبيقي: تهران و استانبول

روند سريع و رو به رشد كلان‌شهرها در مسير مبدّل شدن به شهرهاي جهاني و جهان‌شهرها متاثر از هم‌افزايي ابعاد سياسي، اقتصادي، فرهنگي و علمي جغرافياي سياسي شهر مي‌باشد. شهرها به مثابه يك موجود زنده در مسير تكاملي خود از نوزادشهر به مادرشهر، كلان‌شهر، شهر جهاني و جهان‌شهر تبديل مي‌شوند. كلان‌شهرها در اين فضاي رقابتي مي‌كوشند تا سطح رقابت‌پذيري خود را با رقبا ارتقا ببخشند. در اين پژوهش محقق با شاخص‌سازي براي شهرهاي جهاني براساس نظر انديشمندان جغرافياي سياسي در زمينه مطالعه پيرامون شهرهاي جهاني، عملكرد دو كلان‌شهر تهران و استانبول را از بين كلان‌شهرهاي جهان اسلام برپايه معيارها و كاركردهاي شهرهاي جهاني مقايسه تطبيقي كرده تا بررسي نمايد هر يك از اين دو شهر در چه جايگاهي از رتبه‌بندي شهرهاي جهاني قرار دارند. به همين منظور با استفاده از نرم‌افزار ArcMap نقشه‌هاي مربوطه تهيه و به روش توصيفي- تحليلي به بررسي شاخص‌ها و معيارهاي عددي موجود پرداخته شده است. با تحليل‌هاي صورت گرفته اين نتيجه حاصل شد كه در اكثر شاخص‌ها عملكرد شهر استانبول نسبت به تهران از موقعيت بهتري برخوردار است و به شكل مناسبي در جامعه شبكه‌اي و فضاي جرياني شهرهاي جهاني قرار گرفته است كه البته به دلايل مختلف نظير موقعيت ژئوپليتيكي، فضاي باز اقتصادي و ساير شاخص‌ها است. نتايج بررسي تطبيقي وضعيت اين دو كلان‌شهر، باعث طراحي مناسب‌تر چشم‌انداز آتي اين شهرها توسط مديران در راستاي تحقق شهر جهاني مي‌باشد.