تحليل تحولات ساختاري- كالبدي حريم شهر تهران و آينده آن (مطالعه موردي: حريم منطقه 22 شهرداري تهران)

رشد شتابان جمعيت تهران و نياز روافزون به زمين براي پاسخ گويي به نيازهاي سكونت، فعاليت، خدمات شهري و مانند آن، سبب پيشروي شهر در زمين هاي حريم و تغيير  چشمگير و سريع كاربري  اين زمين ها شده است.  هدف اين مقاله بررسي اين تحولات و آينده نگري آن در حريم منطقه 22 شهرداري تهران است. روش تحقيق، توصيفي- تحليلي است و ماهيتي كاربردي دارد. اطلاعات مورد نياز از منابع اسنادي و كتابخانه اي به دست آمده و به استناد آنها روند تغييرات و وضعيت موجود به شكل كيفي و توصيفي، تحليل شده است. براي شناسايي پيشران هاي تغييرات آينده، مدل -تفسيري ساختاري در نرم افزار ميك مك اجرا گرديده است. در اين راستا، با مراجعه به ادبيات تحقيق،  تمامي كاربري ها و فعاليت هاي حريم شهرها (64 كاربري و فعاليت) استخراج و فهرست شده و با اجراي روش دلفي با شركت 8 نفر خبره مسائل حريم، 25 كاربري محتمل تعيين شده اند و پس از تكميل ماتريس مربوط با درج نزديك ترين عدد صحيح به ميانگين ارزيابي خبرگان، خروجي نرم افزار مبناي تحليل قرار گرفته است. يافته ها نشان دادند كه پيش از تشكيل منطقه 22 شهرداري در سال 1371، محدودي شهري منطقه يادشده كه حريم وقت شهر بوده، بر مبناي طرح جامع و طرح هاي بالادستي ديگر، به سرعت با استقرار  كاربري هاي بزرگ مقياس فراشهري چون كاربري هاي ورزشي، پژوهشي- آموزشي، تفريحي و نظامي و نيز كاربري هاي مجموعه هاي شهركي و سكونتگاهي از حالت زمين هاي  كشاورزي و بايرخارج شده و پس از اين سال نيز با شهرك سازي، توسعه فضاهاي سبز و تفريحي، كاربري هاي نظامي، پژوهشي- آموزشي و توسعه راه ها بقيه فضاهاي خالي ، تغيير كاربري داده اند. تحليل پيشران ها نيز نشان داد كه در آينده، از مجموع 25 كاربري محتمل، جنگل كاري، طبيعت گردي، ويلاسازي، احداث بوستان ، فروشگاه هاي بزرگ، اماكن نظامي، اماكن ورزشي و كاربري حمل و نقل، بيشترين تاثير را بر تغييرات ساختاري-كالبدي حريم خواهند داشت.