رويكردي جامع براي ارزيابي و اولويت‌بندي ريسك‌هاي ازدياد‌برداشت: مطالعه‌موردي ازديادبرداشت آب‌پايه در يكي از ميادين نفتي جنوب غربي ايران

باتوجه به ضرورت استمرار و افزايش توليد از مخازن بزرگ كشور به ويژه مخازن نفتي جنوب غربي ايران كه بـه نيمـه دوم عمـر توليـدي خـود رسـيده‌اند و توليد طبيعـي از آن‌ها در معـرض كاهـش قـرارگرفتـه‌اسـت، ازديادبرداشت آب‌پايه به‌عنوان يكي ازطرح‌هاي ازديادبرداشت در يكي از اين ميادين مورد مطالعه قرار گرفته‌است. با توجه به‌وجود عدم قطعيت‌ها در شناخت، توصيف و مدل‌سازي مخزن وكمبود داده‌هاي دقيق/قطعي، شناسايي وكنترل ريسك‌هاي ازديادبرداشت از ميدان عموماً در طرح‌هاي ازديادبرداشت مورد توجه جدي قرار مي‌گيرند؛ ليكن در اين حوزه پژوهش‌هاي اندكي با بهره‌مندي از ادبيات مديريت ريسك به‌انجام‌رسيده‌است. هدف ازاين پژوهش آن‌است كه با بهره‌گيري ازيكي از تكنيك‌هاي مرسوم در ارزيابي ريسك با عنوان تجزيه‌تحليل حالات خطا و اثرات ناشي ازآن رويكردي جامع و روشمند براي ارزيابي ريسك‌هاي ازديادبرداشت ازميادين هيدروكربوري ارائه ونتايج به‌كارگيري آن دريكي ازميادين نفتي جنوب‌غربي‌ايران براي ارزيابي واولويت‌بندي ريسك‌هاي ازديادبرداشت آب‌پايه نمايش داده‌شود. بدين‌منظور با استفاده ازنظرات خبرگان (در حوزه‌هاي مختلف اعم ازداده واطلاعات، مدل‌سازي و شبيه‌سازي وطراحي، مشخصه‌سازي وتوصيف مخزن، عمليات و اجراي طرح، پايش وبهينه‌سازي، توسعه‌مخزن)، 33 عنوان ريسك بالقوه از منظر فني (داده‌ها، مدل‌سازي و تحليل)، عملياتي/ اجرايي، اقتصادي، سياسي وسازماني شناسايي‌شد. براساس طرح‌مطالعاتي‌ميدان، ضمن بررسي خواص استاتيك وديناميك مخزن وهمچنين خواص وپراكندگي شكاف، سه ناحيه تحت عنوان سكتور 1 (غربي) و سكتور 2 (مركزي) و سكتور 3 (شرقي) مشخص شده وريسك‌هاي شناسايي‌شده براساس سه پارامتر احتمال ‌رخداد، شدت‌تأثير و قابليت‌تشخيص امتيازدهي شدند. براين‌اساس و درچارچوب تكنيك مذكور،‌ ريسك‌ها اولويت‌بندي شده و ريسك‌هاي بحراني/داراي‌اولويت درهريك از سه سكتور به‌طور جداگانه تعيين‌شد؛ به‌طورخلاصه مي‌توان گفت عدم‌كفايت تعداد داده‌هاي معتبر آزمايشگاهي درارتباط باخواص فيزيكي ورفتار فازي سيال دررابطه بانمونه‌هاي گرفته‌شده، ضعف مدل پيش‌بيني رفتار فازي سيال، ضعف تطبيق تاريخچه شبيه‌سازي مدل‌پايه‌مخازن وضعف تحليل‌داده‌هاو اطلاعات حاصل ازپايش عملكردروش ازدياد‌برداشت به‌عنوان ريسك‌هاي اولويت‌دار مشترك درتمامي سكتورها شناسايي شدند. درپايان اقدامات كنترلي متناسب باريسك‌هاي داراي‌اولويت، ارائه گرديد.