بدهي دولت به بانك‌هاي تجاري و نوسانات تورم در ايران

بدهي دولت به بانك‌هاي تجاري طي سال‌هاي اخير در ايران روند رو به رشدي داشته است. بنابراين شناخت اثرات افزايش بدهي دولت به بانك‌هاي تجاري بر محيط اقتصاد كلان و به ويژه نوسانات تورم از اهميت بالايي برخوردار است. از اين رو هدف اصلي اين پژوهش يافتن پاسخي براي اين پرسش است كه رابطه ميان بدهي دولت به بانك‌هاي تجاري و نوسانات تورم در اقتصاد ايران چگونه است. بدين منظور از داده‌هاي فصلي متغيرهاي تورم، بدهي دولت به بانك‌هاي تجاري، شكاف توليد، حجم پول، نرخ ارز و واردات در دوره زماني 1401 1368 استفاده شده است و داده‌هاي مربوط به متغيرها از بانك اطلاعات بانك مركزي ايران استخراج شده‌اند. نوسانات تورم با استفاده الگوي نوسان تصادفي در ميانگين با ضرايب متغير زماني محاسبه گرديده و براي برآورد ضرايب الگوي خودبازگشتي با وقفه‌هاي توزيعي به كارگرفته شده است. نتايج محاسبه نوسانات تورم نشان مي‌دهد الگوي داراي ضرايب متغير زماني تبيين مناسبي براي محاسبه نوسانات تورم در اقتصاد ايران دارد. همچنين، نتايج برآورد ضرايب نشان مي‌دهد تغيير در بدهي دولت به بانك‌هاي تجاري در كوتاه‌مدت و بلندمدت رابطه مستقيم و معناداري با نوسانات تورم دارد. تغيير شكاف توليد، تغيير نرخ ارز و تغيير حجم پول نيز رابطه مستقيم و معناداري با نوسانات تورم دارند، با اين وجود ضريب برآورد شده براي رابطه ميان تغيير حجم پول و نوسانات تورم در بلندمدت از نظر آماري معنادار نيست. علاوه بر اين واردات دركوتاه‌مدت باعث كاهش نوسانات تورم مي‌شود اما در بلندمدت رابطه معناداري با نوسانات تورم ندارد. بر اساس نتايج، وضع قوانين محدود‌كننده بدهي دولت و شركت‌هاي دولتي به بانك‌هاي تجاري به ويژه بدهي كوتاه‌مدت در چارچوب حساب تنخواه پيشنهاد مي‌گردد.