بررسي تأثير آزادسازي تجاري و كيفيت نيروي انساني بر ضريب جيني در مناطق روستايي ايران

مناطق روستايي ايران به عنوان مهترين قطب توليد محصولات كشاورزي شناخته شده است. با توجه به اينكه توزيع درآمد بر ميزان فقر و رفاه اقتصادي روستائيان اثرگذار است، آگاهي از عوامل مؤثر بر چگونگي توزيع درآمد در مناطق روستايي كشور، براي تدوين سياست‌هاي فقرزدايي، ضروري خواهد بود. شناسايي اين عوامل، راه را براي اقدامات مناسب در وهله‌ي اول به منظور بهبود الگوي توزيع درآمد روستايي و در وهله‌ي دوم براي كاهش فقر روستايي در ايران فراهم خواهد ساخت. هدف تحقيق حاضر بررسي تأثير آزادسازي تجاري و كيفيت نيروي انساني بر ضريب جيني در مناطق روستايي ايران براي دوره‌ي زماني۱۳۹9 ۱۳۵۰ مي‌باشد. براي تحليل موضوع از مدل خود رگرسيون برداري (VAR)، روش يوهانسن جوسيليوس، روش انگل گرنجر و روش تصحيح خطا استفاده شده است. يافته‌هاي تحقيق بر اساس ضريب جمله تصحيح خطا، نشان داد كه در هر دوره، 61/0درصد از عدم تعادل كوتاه‌مدت براي رسيدن به تعادل بلندمدت تعديل مي‌شود و مي‌توان بيان داشت كه در بلندمدت يك درصد افزايش در متغيرهاي كيفيت نيروي انساني (نرخ باسوادي كشاورزان) و درآمد نسبي كشاورزي به ترتيب باعث كاهش 78/2 و03/2 درصد در نابرابري توزيع درآمد مي‌شود، و يك درصد افزايش در متغيرهاي رشد اقتصادي بخش كشاورزي،مخارج پرداختي عمراني دولت به كشاورزي، شاخص درجه باز بودن تجاري و نسبت سرمايه‌گذاري كشاورزي به ترتيب باعث افزايش 68/، 51/0، 85/2 و 18/1درصد در نابرابري توزيع درآمد مي‌شوند و از بين انواع متغيرهاي نامبرده، اثر شاخص درجه باز بودن تجاري بر نابرابري توزيع درآمد، در مقايسه با ساير متغيرها بيشتر است.