تاملي بر تجارب دانشگاههاي كشورهاي پيشرو در زمينه آموزش تلفيقي؛ آموزه‌هاي براي دانشگاه‌هاي ايران

هدف اين مطالعه بررسي تجارب دانشگاه‌هاي پيش‌رو در زمينه آموزش تلفيقي در كشورهاي مختلف به منظور توسعه و ارتقاي كيفيت آموزش تلفيقي در دانشگاه‌هاي ايراني است. يادگيري تلفيقي به عنوان موج سوم محيط‌هاي يادگيري، بعد از محيط‌هاي حضوري و الكترونيكي در دانشگاه‌ها و سازمان‌هاي آموزشي براي پاسخگويي به تحولات جامعه (از جمله و مهم تر از همه، گسترش جهاني ويروس كوويد 19) با هدف بهبود كيفيت يادگيري، بسط دامنه پوشش و كاهش هزينه بوجود آمد. براي رسيدن به راهكارهايي مناسب در اين زمينه پژوهشگر از رويكرد پژوهش كيفي و روش مطالعه تطبيقي بهره جسته است. انتخاب دانشگاه‌هاي پيش‌رو (بوستون آمريكا، يورك كانادا، منچستر انگلستان،آموزش هنگ كنگ، باز مالزي)در زمينه آموزش تلفيقي به استناد گزارش‌هاي رسمي تايمز(2021) كه بر آموزش و يادگيري در دوره كرونا و آموزش‌هاي آنلاين به رتبه‌بندي دانشگاه‌ها پرداخته در نظر گرفته شده است. اين رويكرد با هدف مطالعه همسو بوده و انتخاب دانشگاه‌ها را براي اين مطالعه ممكن ساخت. افزون بر رتبه‌ دانشگاه‌ها، توزيع جغرافيايي و داده‌هاي در دسترس، در انتخاب آنان مدنظر قرار گرفت. با تكيه بر مباني نظري به ويژه در قلمرو اجتماع كاوشگر در كنار بررسي مفهوم و رويكرد دانشگاه به آموزش تلفيقي، مقوله‌هايي چون ساختار نظام آموزش عالي، نوع دانشگاه، سياست‌ها و راهبردها، شيوه مديريت، منابع آموزشي، پشتيباني‌هاي آموزشي و فناوري، شيوه تدريس، ابزار و نظام ارزشيابي بركشيده وسپس از الگوي چهار مرحله‌اي جرج برودي براي تحليل داده‌هاي گردآوري شده استفاده شد. يافته‌ها نشان از آن دارد كه هر پنج دانشگاه تعريف مشخص و نظامندي از آموزش تلفيقي به طور رسمي ارائه داده و در اين راستا فعاليت‌هاي هدفمندي را چون توسعه زيرساخت‌هاي فناوري، پشتيباني‌هاي آموزشي و فناوري،‌ شيوه تدريس كارآمد با توجه به ماهيت آموزش تلفيقي در اين دوره‌ها پي‌گرفته‌اند. در نتيجه نگاهي به ساختار و نوع نظام‌ آموزش عالي اين دانشگاه‌ها نشان از آن دارد آنان كه از استقلال بيشتري برخوردار بوده‌‌اند، در ارتباط با مولفه‌هاي مورد مطالعه برنامه‌ريزي  و راهبرد خلاقانه‌تري را پيش‌بيني كرده‌اند. نظام پشتيباني در هر پنج دانشگاه متناسب با شرايط فرهنگي- اجتماعي مخاطبان تدارك ديده شده است. تدريس و تعاملات حضوري بين دانشجويان و استادان در واحدهاي منطقه‌اي انجام مي‌شود و به گونه‌اي است كه دانشجويان مي‌توانند از راهنمايي‌هاي استادان در كلاس‌هاي برخط و نرم‌افزارهاي راهنما در زمان آموزش نابرخط بهره‌‌گيرند. در تمامي دانشگاه‌هاي مورد مطالعه از ارزشيابي تكويني و پاياني براي نظارت بر كيفيت دوره استفاده شده است. برطبق نتايج سه راهبرد (تحولات آموزشي، تحولات اجتماعي و تحولات فرهنگي ) با در نظر گرفتن زيرساخت‌هاي موجود كنوني آموزش مجازي در ايران، آموزه‌هايي براي آموزش تلفيقي در دانشگاه‌هاي ايران پيشنهاد شده است.