بررسي حداكثر دبي مقادير سيلاب حوضه آبريز شيراز در توزيع گمبل تيپ يك (مطالعه موردي: رودخانه خشك، استان فارس)

پژوهش حاضر با هدفِ شناسايي مطالعه جامع، جهت مقادير دبي‌هاي مؤثر بر وقوع سيلاب‌هاي شهري رودخانه خشك شيراز انجام شده است. حوضه آبريز شيراز با مساحت برابر 10/1865 كيلومترمربع و اقليم خشك و نيمه‌خشك، همراه با پوشش گياهي متوسط به دليل خشكسالي‌ها و تغييرات كاربري اراضي است كه نشان‌ از شرايط سيلابي حوضه در زمان رخداد رگبارهاي ناگهاني دارد. روش تحقيق آماري- تحليلي و نوع آن كاربردي است. بدين منظور در جمع‌آوري داده‌ها از آمار درازمدت بارش در ايستگاه باران‌سنجي حوضه آبريز شيراز در يك دورۀ 50 ساله و آمار دبي حداكثر روزانه در يك دورۀ 44 ساله ايستگاه‌هاي آب‌سنجي موجود در منطقه، پس از بررسي موقعيت مكاني، كيفيت تجهيزات، مدت و كيفيت داده‌هاي ايستگاه‌هاي آب‌سنجي، استفاده شده است. سپس به‌منظور انتخاب توزيع مناسب، داده‌هاي هر ايستگاه در محيط   Excle وارد شده و اقدام به استخراج ماكزيمم مقادير دبي شده و خروجي‌ها و ضوابط جبري در نرم‌افزار Graphers 16 محاسبه و تهيه شده است. در مرحله بعد جهت رفع اوريب يا باياس از ميانگين و انحراف استاندارد مقادير دبي در تابع احتمال تيپ يك گمبل، با محاسبه گشتاور دوم توزيع حد آستانه از ساختار جز به جز ريمان استفاده شده است. درنهايت اين تحقيق نشان داد تا قبل از قاجاريه دقيقاً توسعۀ فيزيكي شهر شيراز خارج از محدوده عبور رودخانه خشك بوده است؛ اما به‌تدريج با روند توسعه شهرنشيني، عدم رعايت حريم رودخانه و مديريت‌هاي غلط شهري در حال حاضر كوچك‌ترين بارش‌هاي سالانه موجب وقوع سيلاب شهري شيراز شده است؛ به‌طوري‌كه با اين تفاسير بروز فاجعه در به وقوع پيوستن دبي پيك طي صدسال با احتمال 70 در صد با حدود 200 مترمكعب در ثانيه حتمي است، اما اين به معناي وقوع سيل در شيراز طريق رودخانه خشك نبوده است.