شناسايي و سطح ‌بندي عوامل مؤثر روانشناختي، فرهنگي و اجتماعي بر سلامت جنسي پايدار بر اساس معادلات ساختاري تفسيري

زمينه: امروزه سلامت جنسي و فراهم آوردن زمينه تحقق آن، به يك گفتمان و هدف پايداري در توسعه تبديل شده است كه در اثر معضل‌هاي برآمده از شرايط نامطلوب جهاني در اين زمينه، به مركز توجه سياستمداران، صاحب‌نظران و پژوهشگران سوق داده شده است. هدف: هدف اين پژوهش شناسايي و سطح‌بندي عوامل مؤثر روانشناختي، فرهنگي و اجتماعي بر سلامت جنسي بر اساس مدل معادلات ساختاري تفسيري بود. روش: اين پژوهش به‌صورت توصيفي - پيمايشي صورت گرفته است كه در بخش اول با احصاي ابعاد و مؤلفه‌هاي مرتبط با سلامت جنسي پايدار و در بخش دوم، ارزيابي و سطح‌بندي اين مؤلفه‌ها انجام گرفت. در بخش تحليل محتوا جامعه و محيط پژوهش را كليه منابع دست‌اول و دوم شامل كتب، مقاله‌ها، سايت‌هاي تخصصي، اسناد بالادستي، جزوات و نشريه‌ها تشكيل مي‌دهند كه براي مطالعه عوامل توسعه سلامت جنسي مورد توجه محقق بود. در بخش سطح‌بندي نيز جامعه آماري را كليه خبرگان حوزه مطالعاتي مرتبط با آموزش بهداشت جنسي، تربيت جنسي، آموزش‌وپرورش و روانشناسي خانواده تشكيل مي‌دادند كه با استفاده از روش نمونه‌گيري هدفمند تعداد 16 نفر به‌عنوان نمونه آماري انتخاب شدند. ابزار گردآوري داده در بخش تحليل محتوا كاربرگ هاي تحليل محتواي منابع دست‌اول و دوم در راستاي اهداف پژوهش و دسته‌بندي آن‌ها بود و در بخش سطح‌بندي و به‌منظور مشخص نمودن تأثير علت و معلولي عوامل مستخرج و سطح‌بندي آن‌ها، از پرسشنامه‌ي محقق ساخته‌اي كه بر اساس مدل ISM طراحي شده بود، استفاده گرديد و به‌منظور تجزيه‌وتحليل داده‌ها از رويكرد مدل‌سازي ساختاري تفسيري و ارائه مدل عوامل توسعه سلامت جنسي پايدار استفاده شد. يافته‌ها: نتايج نشان داد به رسميت شناختن حقوق جنسي، احترام به حقوق جنسي، آموزش ارزش‌هاي فرهنگي و اجتماعي در اين زمينه، احترام به تفاوت‌هاي فرهنگي ذيل عنوان عوامل فرهنگي و اجتماعي؛ آموزش بيان گرايش‌هاي جنسي در دوران كودكي، آموزش مسائل مربوط به رشد و نيازهاي نوجوانان، آگاهي بخشي رشد جنسي در دوره نوجواني، تحكيم هويت جنسي، ايجاد اعتماد به خود، آموزش مسائل باروري سالم ذيل عنوان عوامل روانشناختي داراي اولويت بودند. نتيجه‌گيري: تحقق سلامت جنسي نيازمند آموزش مداوم از زمان كودكي است كه به‌صورت پايدار انجام گردد و لازمه‌ي رسيدن به اين نوع سلامت آموزش و توانمندي كودكان در حوزه‌هاي روانشناختي، فرهنگي و اجتماعي است.