مقايسه اثربخشي آموزش راهبردهاي شناختي، فراشناختي و نظم‌جويي هيجان بر جهت‌گيري هدف دانش‌آموزان پسر با عملكرد تحصيلي پايين

زمينه: جهت گيري هدف از مؤلفه‌هاي موردنياز دانش آموزان براي رسيدن به موفقيت تحصيلي است. با توجه به اهميت عملكرد تحصيلي در دوران نوجواني، يكي از مهم‌ترين متغيرها در اين خصوص، جهت گيري هدف است. با تكيه ‌بر مباحث سبب‌شناسي عملكرد تحصيلي پايين دانش آموزان، مداخله‌هاي متعددي براي اثربخشي بر جهت گيري هدف در دانش آموزان وجود دارد؛ بااين حال، مطالعه اي به بررسي مقايسه اي تأثير راهبردهاي شناختي، فراشناختي و نظم جويي هيجاني بر جهت گيري هدف نپرداخته است. هدف: پژوهش حاضر با هدف مقايسه اثربخشي آموزش راهبردهاي شناختي، فراشناختي و نظم جويي هيجان بر جهت گيري هدف دانش آموزان پسرداراي عملكرد تحصيلي پايين دوره دوم متوسطه انجام شد. روش: روش پژوهش حاضر نيمه تجربي با طرح پيش آزمون – پس آزمون با گروه كنترل بود. جامعه آماري را تمامي دانش آموزان پسر با عملكرد پايين تحصيلي دوره دوم متوسطه شهر تبريز در سال 1401-1400 تشكيل ميداد. براي انتخاب نمونه‌ي تحقيق، تعداد 15 نفر براي هر گروه به شكل نمونه‌گيري هدفمند انتخاب‌شده و به شكل گمارش تصادفي در سه گروه آزمايش و يك گروه كنترل (60 نفر) قرار داده شدند. ابزارهاي مورداستفاده پژوهش پرسشنامه تجديدنظرشده جهت گيري هدف به همراه پروتكل اجرايي مداخلات راهبردهاي شناختي، فراشناختي و نظم جويي هيجان بود. يافته ها: بر اساس نتايج تحليل كوواريانس چند متغيره، تأثير هر سه مداخله راهبردهاي شناختي، راهبردهاي فراشناختي و نظم جويي هيجان بر تمام زيرمقياس هاي جهت گيري هدف تأييد شد (0.05 p). بررسي مقادير اندازه اثر نشان داد كه مداخله ها بيشترين تأثير را بر مؤلفه هدف تسلط مدار اجتنابي با اندازه اثر 0.789 و بعد از آن بر مؤلفه هدف تسلط مدار گرايشي با اندازه اثر 0.763 داشتند. نتيجه‌گيري: مقايسه مداخله ها نشان داد كه اثربخشي مداخله راهبردهاي فراشناختي بر جهت گيري هدف به طور معني داري بيشتر از دو مداخله راهبردهاي شناختي و نظم جويي هيجان بود (0.05 p). در كل، چنين استنباط مي شود كه مداخلات آموزش مدار راهبردهاي شناختي، فراشناختي و نظم جويي هيجان پتانسيل اثربخشي در جهت ارتقاي سطح كلي جهت گيري هدف را دارد و متخصصان آموزشي و درماني مي توانند جهت ارتقاي سطح عملكرد تحصيلي دانش آموزان، از اين مداخلات استفاده نمايند.