تحليل متن - بافت در تصاوير شعر 23 از احمد شاملو به روش نورمن فركلاف

هدف اين مقاله تحليل متني - بافتي تصاوير شعر «23» از شاملو با الگوي فركلاف است. شعر «23» شعري سياسي است و رويكرد تحليل گفتمان انتقادي فركلاف از كارآمدي كافي در تحليل گفتماني اين شعر برخوردار است. اين شعر بياني تمثيلي از اوضاع سياسي زمان است. ابعاد بلاغي تصاوير در سطح توصيف بررسي شد و بافت موقعيتي و ساختارهاي سياسي-اجتماعي مؤثّر بر تصاوير، در سطوح تفسير و تبيين تحليل شدند. تصوير مركزي شعر آشفتگي اوضاع سياسي-اجتماعي ايران آن زمان است. ابعاد ايدئولوژيك تصاوير در نوع، تعداد، چگونگي و كاركرد آن‌ها مستتر است. بافت موقعيتي تصاوير، راه‌پيمايي 23 تير 1330 است كه به كشته‌شدن تعداد زيادي از مردم انجاميد. ساختار تأثيرگذار بر فضاي تصاوير، نابساماني اوضاع سياسي، اختلافات آشكار و پنهان نهادهاي قدرت، دخالت‌ها و رقابت‌هاي عوامل خارجي و ضدّيت تفكّر چپ با آمريكا و سرمايه‌داري است. كاركرد ايدئولوژيك تصاوير، در ابعاد هم‌زماني سرايش شعر با واقعه، بيان صريح، واژگان سياسي، گرايش چپ شاعر و مخالفت او با حكومت قابل ‌رديابي است.