بهينه‌سازي اقتصادي توليد چغندرقند با روش تحليل پوششي داده‌ها و پيش‌بيني شاخص سود-هزينه با سيستم استنتاج تطبيقي فازي-عصبي

با توجه به نقش اساسي بخش كشاورزي در اقتصاد ايران، بررسي و شناسايي راهكارهاي توليد بهينه با نگاه اقتصادي و با بهره گيري از روش‌هاي مدل‌سازي هوشمند از اهميت زيادي برخوردار است. هدف اين مطالعه مح اسبه شاخص‌هاي اقتصادي در توليد محصول چغندرقند در استان همدان، به‌كارگيري روش تحليل پوششي داده‌ها در شناسايي واحدهاي كارا، و استفاده از روش انفيس در پيش‌بيني شاخص سود به هزينه از روي مقدار مصرف نهاده‌هاي توليد مي‌باشد. داده‌هاي اين مطالعه از بررسي 88 مزرعه به دست آمد. نتايج نشان داد نيروي انساني، اجاره زمين و آب مصرفي بيشترين هزينه‌ها را به خود اختصاص داده‌اند. سهم هزينه متغير 84 درصد و سهم هزينه ثابت 16 درصد از كل هزينه‌ها مي‌باشد. براساس نتايج DEA، از تعداد 88 كشاورز مورد مطالعه، تعداد 19 كشاورز با مدل CCR و 55 كشاورز با مدل BCC كارا شناخته شدند. ميانگين كارايي فني، كارايي فني خالص و كارايي مقياس به ترتيب 0.73، 0.94 و 0.77 به‌دست آمد. با معيار قرار دادن واحدهاي كارا و الگوبرداري از آن‌ها، مي‌توان با ثابت نگه داشتن عملكرد محصول، به ميزان 51.64 درصد كاهش هزينه داشت. نتايج مدل‌سازي نشان داد انفيس سه سطحي قادر است شاخص اقتصادي را با ضريب تبيين 0.96 از روي نهاده‌هاي مصرفي پيش‌بيني كند. بنابراين انفيس را مي‌توان به عنوان ابزاري مفيد براي كمك به پيش‌بيني شاخص‌هاي اقتصادي سيستم‌هاي توليد كشاورزي پيشنهاد كرد.