بررسي تغييرات زماني و مكاني كاربري اراضي با استفاده از سنجش از دور، مطالعه موردي: مراتع جيرانسو، خراسان شمالي

اطلاع از روند تغييرات و همچنين مديريت صحيح كاربري هاي اراضي در اكوسيستم هاي طبيعي اهميت بالايي در حفاظت از منابع طبيعي دارد. در اين راستا، استفاده از سنجش از دور به دليل فراهم كردن اطلاعات مكاني و زماني گسترده به يك رويه مرسوم تبديل شده است. در تحقيق حاضر به منظور تهيه نقشه كاربري اراضي، ابتدا دقت سه روش مرسوم پيكسل پايه (حداكثر احتمال)، يادگيري ماشيني (ماشين بردار پشتيبان) و شيءگرا با يكديگر مقايسه شدند. سپس روند تغييرات زماني و مكاني كاربري هاي اراضي در يك دوره 26 ساله (1997-2023) با استفاده از شش تصوير ماهواره هاي لندست انجام شد. ارزيابي دقت طبقه بندي با استفاده از شاخص هاي ضريب كاپا و صحت كلي و ارزيابي روند تغييرات با استفاده از روش ارزيابي متقاطع و ارزيابي مكاني صورت گرفت. بر اساس نتايج، روش ماشين بردار پشتيبان داراي بالاترين ضريب كاپا (0.71 تا 0.98) و صحت كلي (86 تا 99 درصد) براي دوره هاي مورد مطالعه بود. بر اساس نتايج، مراتع با وضعيت فقير داراي روند كلي كاهشي و كاربري هاي مراتع خيلي فقير، اراضي بدون پوشش و زراعت ديم داراي روندهاي افزايشي بودند. مساحت اراضي مرتعي فقير از 962 هكتار (44.36 درصد) در سال 1997 به 489 هكتار (22.57 درصد) در سال 2023 كاهش يافتند، در حالي كه مراتع خيلي فقير در مدت مشابه از 1138 هكتار (52.48 درصد) به 1606 هكتار (74.05 درصد) افزايش داشته است. نتايج اين تحقيق نشان داد كه روند تغيرات كاربري اراضي در مرتع جيرانسو به سمت تخريب مراتع بوده و با گذشت زمان اين روند در حال تشديد شدن است. همچنين، بر اساس نتايج بدست آمده از اين تحقيق پيشنهاد مي شود در تحقيقات آتي از روش هاي طبقه بندي مبتني بر يادگيري ماشيني براي تهيه نقشه كاربري اراضي استفاده شود.