قبول يا نكول معاد از منظر قرآن

معاد يكي از مسائل مهمي است كه برخي از انسان‌ها در پذيرش آن از خود سرسختي نشان داده و يا حتي آن را انكار مي‌كنند. اين انكار و آن سرسختي، يكي از عواملي است كه آيات زيادي از قرآن به تبيين و پاسخ به سؤالات مربوط به معاد اختصاص پيدا كند. قبول يا نكول معاد ازيك‌سو با خداشناسي و از سوي ديگر با انسان‌شناسي رابطۀ تنگاتنگ دارد؛ به‌طوري‌كه با حل اين دو مسئله و كنترل هواي نفس، در پذيرش معاد مشكلي وجود ندارد؛ اما با حل نشدن اين دو مسئله و تبعيت انسان از هواي نفساني، معاد انكار مي‌شود. از منظر قرآن، انكار معاد ممكن است به صورت شك، ظن، استبعاد، استحاله و افسانه باشد كه منشأ اصلي آن به شبهۀ علمي و يا شهوت عملي برمي‌گردد. قرآن در جواب انواع اين انكار، گاهي به فاعليت خداوند و گاه به قابليت انسان و زماني هم به نمونه‌هايي از زنده‌شدن مردگان در اين دنيا اشاره كرده؛ با سهل و آسان دانستن وقوع معاد، نه‌تنها بر احتمال وقوع آن؛ بلكه بر ضرورت زنده‌شدن مردگان در قيامت تأكيد دارد.