بررسي تطبيقي ديدگاه اماميه و اشاعره در دلالت آيۀ «اولي‌الامر» بر مصداق معصوم پس از نبي اكرم

اصل عصمت در قرآن و ديدگاه متكلمان مسلمان امري مسلم است؛ اما شناخت معصومان پس از نبي اكرم در ميان متكلمان فرق اسلامي مورد اختلاف است. اماميه، رواياتي از نبي اكرم و اهل‌بيت را ذيل آياتي از قرآن كريم، ازجمله آيه‌ اولي‌الامر مورد استناد و راه تعيين مصاديق معصومين مي‌دانند. در مكتب اماميه آيه‌ اولي‌الامر دلالتي واضح نسبت به تعين معصوم در «خمسه طيبه» و فرزندان معصوم آنها دارد. اما متكلمان اشاعره، با وجود اينكه روايات دال بر عصمت اولي‌الامر در ذيل آيه مذكور و به‌صورت جداگانه در كتب آنها تبلور يافته؛ لكن دلالت آيات و روايات را در رابطه با تعيين مصداق معصوم به‌ دلايل مختلف توجيه و رد كرده‌اند. اما با جست‌وجوي كتب روايي و بررسي انديشمندان مذهب اشاعره، ديدگاه اماميه به كرسي حق مي‌نشيند. نوشتار حاضر كوشيده است با تمسك بر روش نقلي و در برخي جاها با روش عقلي، ديدگاه اماميه و اشاعره نسبت به تعيين مصاديق معصومين پس از نبي اكرم را با توجه به مفاد آيۀ اولي‌الامر و روايات ذيل اين آيه، بيان و بررسي كند.