مباني، اصول و روش‌هاي تربيت عرفاني در مكتب غزالي

اين پژوهش با هدف تبيين مباني، اصول و روش‌هاي تربيت عرفاني در مكتب تربيتي غزالي صورت گرفت. نوع اين پژوهش كيفي و براي دستيابي به هدف پژوهش، از سه روش تحليل اسنادي، روش داده‌بنياد و استنتاج عملي فرانكنا بهره گرفته شد. يافته‌هاي پژوهش نشان داد كه تربيت عرفاني در مكتب غزالي، حركت دروني متربي در جهت نيل به قرب الهي است. در اين حركت، متربي با تكيه بر ظرفيت‌هاي وجودي و در راستاي تغيير در جهان‌بيني، نياز به طي مسيري دارد كه بر مباني و اصول و روش‌هايي برگرفته از اسلام و سنت استوار است. در اين پژوهش، سه مبنا، پنج اصل و چهارده روش تربيتي استنتاج گرديد. مبناي اول: بيداري و معرفت‌يابي است. اصل اول ناظر به اين مبنا، غفلت‌زدايي است و روش‌هاي ناظر به اين اصل، اتكال به مرشد و خوديابي است. اصل دوم ناظر بر مبناي اول، تحول درون است كه روش‌هاي ناظر به اين اصل، روش توبه، زهدورزي و صبر است. مبناي دوم، ثبات قدم و حفظ شرايط است. اصل ناظر به اين مبنا، مرابطه است و شش روش ناظر بر اين اصل، مشارطه، مراقبه، محاسبه، معاقبه، مجاهده و معاتبه هستند. سومين مبنا، خدادوستي و خداگونگي است. اصل اول ناظر به اين مبنا، عشق‌ورزي است و روش‌هاي ناظر بر اين اصل، تفكر و خلوت و وجد و سماع است. اصل دوم ناظر بر اين مبنا، خداگونگي و معرفت‌يابي و روش ناظر بر اين اصل، رازداري است.