پديده مهار منتشرشونده: مكانيسم اثر در بيماري‌هاي التهاب عصبي

مقدمه: مهار منتشر‌شونده يك پديده پاتوفيزيولوژيك است كه به صورت موج‌گذراي دپلاريزاسيون نورون‌ها و سلول‌هاي گليال ديده مي‌شود و منجر به مهار موقتي فعاليت‌هاي سلول‌هاي عصبي مغزي مي‌شود. در اين پديده به‌دليل اختلال در توزيع و توازن يون‌ها و آب بين محيط‌هاي خارج و داخل سلولي يك افزايش كوتاه مدت فعاليت الكتريكي در تحريك‌پذيري سلول‌هاي عصبي، سپس كاهش شديد اين فعاليت‌ها و به‌دنبال آن افزايش تحريك‌پذيري بافت عصبي صورت مي‌گيرد. تحقيقات اخير به نقش اين پديده در ايجاد التهاب در بافت عصبي كه مي‌تواند زمينه‌ساز بيماري‌هاي عصبي گردد تاكيد دارد. مهار منتشر‌شونده در برخي از بيماري‌هاي عصبي مانند ميگرن با اورا، صرع، فراموشي كلي گذرا و بيماري‌هاي عروقي مغزي نظير ايسكمي- انفاركتوس مغزي و خونريزي داخل جمجمه مشاهده مي‌شود و به‌نظر مي‌رسد در پاتوفيزيولوژي اين بيماري‌ها نقش مهمي ايفا مي‌كند. لذا درك مكانيسم‌هاي دخيل در اين پديده مي‌تواند به جلوگيري و يا طراحي درمان‌هاي نوين در بيماري‌هاي عصبي كمك كند. نتيجه‌گيري: با وجود سال‌ها تحقيق و بررسي و ارائه هزاران گزارش و مقاله در مورد پديدۀ مهار منتشر شونده، هنوز دلايل اصلي ايجاد اين اختلال مشخص نيست و نياز به بررسي‌هاي دقيق‌تر و بيشتري دارد. در مقالۀ حاضر آخرين مكانيسم‌هاي دخيل در پديدۀ مهار منتشر شونده مرور شده و نقش اين پديده در ايجاد و يا گسترش بيماري‌هاي عصبي مورد ارزيابي قرار گرفت.