شكستن خواب بذر و تعيين دماهاي كاردينال جوانه‌زني علف‌هرز قيچ لوبيايي (Zygophyllum fabago L.) با استفاده از مدل‌هاي رگرسيوني

به‌منظور ارزيابي اثر برخي روش‌ها بر شكست خواب بذرها و آگاهي از مكانيسم خواب بذرها، ارزيابي اثر دماهاي متناوب و نور بر جوانه‌زني بذرها و نيز تعيين دماهاي كاردينال جوانه‌زني بذرهاي قيچ لوبيايي، آزمايش‌هايي در سال 1395 در دانشكده كشاورزي دانشگاه فردوسي مشهد اجرا شد. آزمايش اول شامل ارزيابي اثر دماهاي ثابت جوانه‌زني (15 تا 35 درجه سانتي‌گراد) و روش‌هاي مختلف حذف خواب بذرها بود. آزمايش دوم شامل ارزيابي اثر دماهاي متناوب (20.10، 25.15، 30.10 و 30.20 درجه سانتي‌گراد (شب/روز))، رژيم نوري و اعمال و عدم اعمال تيمار شكستن خواب بذور و آزمايش سوم اعمال دماهاي ثابت (0 تا 40 درجه سانتي‌گراد) با دوره روشنايي/تاريكي 12.12 ساعت بود و با استفاده از برازش معادلات دوتكه‌اي، چهار پارامتره بتا و دندان مانند به رابطه بين دما و سرعت جوانه‌زني مقادير دماهاي كاردينال تعيين شد. نتايج نشان داد كه جوانه‌زني بشدت تحت تأثير دماهاي ثابت و متناوب قرار گرفت. نور نقشي در جوانه‌زني قيچ لوبيايي نداشت. به‌طوري‌كه بيشترين درصد جوانه‌زني در تيمارهاي شكستن خواب مربوط به تيمار سولفوريك اسيد 15 دقيقه در دماي 30 درجه سانتي‌گراد مشاهده شد. همچنين بيشترين درصد جوانه‌زني در تيمار دماهاي متناوب مربوط به تيمار دماي متناوب 25.15 درجه سانتي‌گراد (زماني كه بذرها خواب‌شكني نشده بودند) به ميزان 54.6 درصد بود. در برآورد دماهاي كاردينال نيز مدل چهار پارامتره بتا نسبت به ساير مدل‌ها بهتر بود. براساس برآوردهاي اين مدل، دماهاي پايه، مطلوب و حداكثر براي جوانه‌زني بذرهاي قيچ لوبيايي به‌ترتيب 9.83، 16.33 و 39.29 درجه سانتي‌گراد تعيين شد.