ارزيابي بر‏هم‏كنش نيتروژن با علف‏كش‏ بر عملكرد و اجزاي عملكرد گندم (Triticum aestivum L.) در رقابت با علف‏هاي هرز

با هدف بررسي عملكرد گندم در رقابت با علف‏هاي هرز تحت سطوح مختلف نيتروژن و علف‏كش، آزمايشي در مزرعه تحقيقاتي دانشگاه آزاد اسلامي واحد شوشتر در سال زراعي 1398-1397 با آرايش فاكتوريل در قالب طرح بلوك‏هاي كامل تصادفي با چهار تكرار انجام شد. تيمارها شامل: چهار سطح علف‏كش مت‏سولفورون + سولفوسولفورون (صفر، 38، 40 و 48 گرم در هكتار) 30 روز پس از كاشت و پنج سطح نيتروژن (0، 60، 120، 180 و 240 كيلو‏گرم در هكتار) بودند. كنترل مكانيكي با دست به‏عنوان شاهد در نظر گرفته شد. نتايج نشان داد كه اثر تيمار علف‏كش بر وزن هزار دانه معني‏دار بود. به‌طوري‌كه افزايش دوز علف‏كش تا 48 گرم در هكتار، افزايش وزن هزار دانه را به‏اندازه تيمار شاهد (وجين دستي) بالا برد. اثر نيتروژن و علف‏كش بر تعداد سنبله نيز معني‏دار بود. با افزايش مقدار نيتروژن تا 120 كيلو‏گرم در هكتار تعداد سنبله افزايش يافت. اين تغييرات در مقادير نيتروژن بالاتر از 120 كيلو‏گرم در هكتار معني‏دار نبود. اثر متقابل نيتروژن و علف‏كش بر عملكرد دانه و ماده خشك گندم و علف هرز معني‏دار بود. با افزايش نيتروژن، عملكرد و ماده خشك گندم در دوزهاي بالاتر علف‏كش افزايش و در دوزهاي پايين، كاهش يافت. در سطوح پايين نيتروژن، بين سطوح علف‏كش به لحاظ عملكرد دانه تفاوت معني‏داري مشاهده نشد. بيش‏ترين عملكرد دانه و كم‏ترين ماده خشك علف هرز به‏ترتيب با 5026.3 و 178 كيلوگرم در هكتار در تيمار 240 كيلوگرم نيتروژن + 48 گرم علف‏كش در هكتار به‏دست آمد. همبستگي منفي و معني‏دار ماده خشك گندم و علف‏هاي هرز، وجود ارتباط نزديك در برهم‏كنش تيمارها را نشان داد. از اين رو مي‏توان از طريق اعمال تركيب مناسب نيتروژن و علف‏كش در مديريت تلفيقي علف‏هاي هرز گندم بهره جست.