چالش هاي تقنيني تحقيقات پليسي در جرايم امنيتي

زمينه و هدف: با توجه به ويژگي‌هاي حاكم بر جرائم امنيتي و پيچيدگي ناشي از كشف و فرايند تحقيقات مقدماتي مرتبط با اين جرائم، بررسي و تحليل سياست‌هاي تقنيني در اين حوزه داراي اهميت است. بنابراين، با اجمال و ابهامي كه در حوزه دادرسي جرائم امنيتي وجود دارد، هدف از نگارش اين مقاله، احصاي چالش‌هاي موجود و ارائه راه‌كارهاي برون‌رفت از آن مي‌باشد.روش: اين پژوهش از نظر هدف، كاربردي و به لحاظ ماهيت داده‌ها و شيوه اجرا، از نوع پژوهش‌هاي كيفي و از نوع اكتشافي است. براي تحليل داده‌ها از روش تحليل مضمون مصاحبه‌ها و اسناد مرتبط علمي استفاده شده است. براي اين منظور، مفاد قانوني مرتبط با دادرسي جرائم امنيتي، منابع فقهي و علمي بررسي و با تعداد 25 نفر از خبرگان سازماني و برون‌سازماني (صاحب نظران دانشگاهي، مقامات قضايي و افسران كشف جرم) به صورت هدفمند انتخاب وتا مرحله اشباع نظري مصاحبه عميق به عمل آمد. اعتبار و روايي داده‌ها بر اساس سه شاخص «انتقال‌پذيري»، «تأييدپذيري» و «مميزي قابليت اطمينان» مورد تأييد قرار گرفت.يافته‌ها: بر اساس نتايج حاصله از تحليل مضمون اسناد بررسي‌شده و مصاحبه‌هاي انجام‌شده مي‌توان چالش‌هاي موجود در حوزه كشف و تحقيق جرائم امنيتي در فرايند تحقيقات پليسي را در مجموع 34  مضمون پايه و در قالب  4 مضمون سازمان‌دهنده (سكوت، ابهام، اجمال و خلاء قانوني) و دو مضمون فراگير (ضرورت بازنگري در قانون و تدوين آيين دادرسي افتراقي) مطرح نمود.نتايج: با توجه به خصوصيات ماهوي و شكلي حاكم بر جرائم امنيتي و همچنين، ابهام و يا اجمال در سياست‌هاي تقنيني موجود همواره فرايند كشف و تحقيقات مقدماتي اين جرائم بخصوص در مواجهه با تأمين و تضمين حقوق و آزادي‌هاي افراد، با چالش‌هايي همراه است. بايسته است در حوزه سياست كيفري شكلي و به منظور رفع ابهامات موجود در فرايند كشف و تعقيب اين جرائم، آيين دادرسي افتراقي مدون و يا نسبت به اصلاح و به‌روزرساني قوانين موجود در اين عرصه اقدام گردد.