پيش‌بيني ابراز خشونت فيزيكي براساس زودرنجي، تحريك‌پذيري و تكانشي بودن: نقش ميانجي انتظارات اجتماعي و الگوي محيطي خشونت‌گرا

زمينه و هدف: خشونت، استفاده از زور براي قرار دادن ديگران در وضعيتي برخلاف خواست آنان است. هدف اين پژوهش، پيش‌بيني ابراز خشونت فيزيكي براساس زودرنجي، تحريك‌پذيري، و تكانشي بودن با توجه به نقش ميانجي انتظارات اجتماعي و الگوي محيطي خشونت‌گرا در زندانيان نهاوند بود.روش: روش اين پژوهش، توصيفي و از نوع همبستگي مي‌باشد. جامعه‌ي آماري همه‌ي زندانيان نهاوند در سال 1398 بود كه سابقه‌ي زدوخورد و درگيري فيزيكي داشتند. تعداد 115 زنداني به روش دردسترس انتخاب شدند و به پرسش‌نامه‌ي پژوهش‌گرساخته‌ پاسخ دادند. داده‌ها با روش همبستگي پيرسون و تحليل مسير، و به كمك نرم‌افزارهاي SPSS-25 و Lisrel تجزيه‌وتحليل شدند. يافته ‎ها: ميزان خشونت بر پايه‌ي طيف كم، متوسط، و زياد به اين صورت برآورد شد كه ميزان خشونت كم در 27 نفر (23.48 درصد)، خشونت متوسط در 69 نفر (60 درصد)، و خشونت زياد در 19 نفر (16.52 درصد) از شركت‌كنندگان مشاهده شد. نتايج نشان داد كه بين خشونت فيزيكي با زودرنجي، تحريك‌پذيري، تكانشي بودن، انتظارات اجتماعي، و الگوي محيطي زندانيان رابطه وجود دارد (0.01 P). همچنين، زودرنجي، تحريك‌پذيري و تكانشي بودن، خشونت فيزيكي را به واسطه‌ي انتظارات اجتماعي و الگوي محيطي پيش‌بيني مي‌كنند (0.01 P). سهم زودرنجي، تحريك‌پذيري، تكانشي بودن، انتظارات اجتماعي، و الگوي محيطي در پيش‌بيني خشونت فيزيكي به ترتيب 0.18، 0.21، 0.17، 0.19، و 0.24 به دست آمد.نتايج: نقش محيط و انتظارات محيطي يا شرايطي كه در پيرامون يك فرد وجود دارد، در بروز خشونت فيزيكي اهميت زيادي دارد. در اين راستا، ويژگي‌هاي درون‌فردي مانند زودرنجي، تحريك‌پذيري و تكانشي بودن نيز مي‌تواند در بروز خشونت فيزيكي در نمونه‌هاي مورد بررسي اثر دوچندان داشته باشد. بنابراين، محيط و انتظارات محيطي ميانجي بين ويژگي‌هاي فردي و خشونت فيزيكي قرار مي‌گيرد.