تأثير فعاليت جسماني بر درد كرامپ عضلاني در بيماران همودياليزي در سال 1402

پيش‌زمينه و هدف: همودياليز يكي از روش‌هاي درماني موفق و رايج در كنترل نارسايي مزمن كليه است. بااين‌حال بيماران دياليزي با عوامل تنش‌زاي متعدد جسمي و رواني مواجه هستند كه باعث كاهش كيفيت زندگي و حس تندرستي آن‌ها مي‌شود كه يكي از اين عوامل جسمي كرامپ هاي عضلاني در آن‌ها است. به دليل ضعف جسماني و سطح پايين استقامت جسماني اين بيماران و همچنين به دليل اينكه اكثر بيماران از طريق عروق دست دياليز مي‌شوند، تمرينات ورزشي با استفاده از پاها، بهترين گزينه براي بهبود كرامپ هاي عضلاني و ارتقاء كيفيت زندگي آن‌ها است. لذا اين مطالعه باهدف تعيين تأثير فعاليت جسماني بر كرامپ عضلاني در بيماران مراجعه‌كننده به بخش همودياليز در بيمارستان شهيد مدني خوي در سال 1402 انجام شد.مواد و روش‌ها: مطالعه حاضر از نوع نيمه تجربي بوده و حجم نمونه با استفاده از مطالعات گذشته و فرمول حجم نمونه 34 نفر تعيين گرديد كه 17 نفر در گروه مداخله و 17 نفر در گروه كنترل قرار گرفت. نمونه‌گيري با استفاده از نمونه‌گيري در دسترس انجام شد و سپس نمونه‌ها به روش كشيدن كارت در دو گروه مداخله و كنترل قرار گرفتند. اجراي برنامه فعاليت جسماني به اين صورت بود كه بـراي بيمـاران گـروه مداخله، برنامه پياده‌روي به مدت 30 دقيقه، هفته‌اي 3 بـار بلافاصـله بعـد از پايـان جلـسه هموديـاليز يا با هماهنگي قبلي خود بيمار در محوطه باز بيمارستان شهيد مدني خوي انجام شد. پرسـشنامه مشخصات جمعيت شناختي در شـروع مداخله در هر دو گروه تكميل گرديد. همچنـين مقياس آنالوگ بصري براي شدت درد كرامپ عضلاني در شروع و پايان مداخله در دو گــروه تكميل شد. داده‌هاي به‌دست‌آمده مورد تجزيه‌وتحليل آماري گرفت.يافته‌ها: نتايج اين مطالعه نشان داد كه تفاوت معني‌داري بين ميانگين درد كرامپ عضلاني قبل از مداخله در دو گروه كنترل و مداخله وجود نداشت (0.05 p). بااين‌حال، تفاوت معني‌داري بين ميانگين نمرات درد كرامپ عضلاني بعد از مداخله در دو گروه كنترل و مداخله وجود داشت (0.05 p)، به‌نحوي‌كه بعد از مداخله، ميانگين نمره درد كرامپ عضلاني در گروه مداخله نسبت به گروه كنترل، كاهش يافته بود.بحث و نتيجه‌گيري: پژوهش حاضر نشان داد كه فعاليت جسماني بر درد كرامپ عضلاني مؤثر بوده است. لذا با توجه به اهميت نقش مداخلات آموزشي در ارتقاي سطح سلامت بيماران و مراقبين آن‌ها، مديران مراكز درماني و بهداشتي مي‌توانند با اتخاذ تدابير و برنامه مدون آموزشي و كارگاه‌هاي آموزشي در ارتباط با آموزش نقش كليدي فعاليت جسماني، موجب ارتقاي سطح سلامتي بيماران شود.