بررسي و نقد ديدگاه پوزيتيويستي آگوسنت كنت در باب منشأ دين بر اساس نظريه فطرت شهيد مطهري

منشأ دين يكي از مباحث مهم در فلسفه دين و كلام جديد است كه در مورد آن ديدگاه‌هاي مختلفي از سوي متفكران غربي و انديشمندان اسلامي مطرح شده است. آگوست كنت جامعه‌شناس مشهور فرانسوي منشأ دين را جهل آدمي مي‌داند. ازآنجايي‌كه نگرش وي در اين زمينه مبتني بر مراحل تكامل انديشه بشر است و دين را محصول مرحله اول، يعني دوره تبيين الهياتي پديده‌ها مي‌داند؛ بنابراين ازنظر او دوران اديان سنتي به پايان رسيده است. در مقابل شهيد مطهري كه از برجسته‌ترين انديشمندان معاصر است؛ منشأ گرايش به دين را فطرت انسان مي‌داند؛ يعني گرايش به خداپرستي در ذات و نهاد انسان ريشه دارد. ازنظر وي بر مبناي فرمايش اميرالمؤمنين(ع) بعثت پيامبران براي آگاه كردن مردم به گرايش‌هاي نهفته در وجودشان مانند گرايش به حق و حق‌پرستي است. بر اين اساس آنچه در اين پژوهش صورت گرفته است، تبيين ديدگاه كنت و نقد آن بر مبناي نظريه فطرت استاد مطهري است. درنهايت بر اساس نقدهاي وارد بر رويكرد كنت معلوم شده است كه تلقي ساده‌انگارانه وي از دين و رسيدن به پارادوكسي كه خودش نيز به آن اعتراف كرده است با نظريات تكاملى و كاركردى او قابل‌رفع نيست.