مضامين و نحوۀ بيان انديشۀ ديني در اشعار كودك و نوجوان پس از انقلاب اسلامي

زمينه و هدف: اشعار كودك و نوجوان داراي مضامين گسترده اي است كه از آن ميان، مضامين ديني به علت حساسيت تربيت ديني در دوران كودكي، توسط شاعران كودك و نوجوان -خصوصاً پس از انقلاب- بيشتر مورد توجه قرار گرفته است. در اين مقاله، به بررسي مضامين و نحوۀ بيان انديشه هاي ديني در اشعار پنج شاعر شاخص كودك و نوجوان پس از انقلاب اسلامي (جعفر ابراهيمي، مصطفي رحماندوست، افسانه شعبان نژاد، اسدالله شعباني و شكوه قاسم نيا) پرداخته ميشود. روش مطالعه: اين مقاله بر اساس مطالعات كتابخانه اي و به شيوۀ توصيفي-تحليلي انجام شده است. يافته ها: ﺷﻌﺮ دﻳﻨﻲ ﻛﻮدك و ﻧﻮﺟﻮان ﭘﺲ از ﭘﻴﺮوزي اﻧﻘﻼب اﺳﻼﻣﻲ، رﺷﺪ ﻛﻤّﻲ و ﻛﻴﻔﻲ ﭼﺸﻤﮕﻴﺮي ﭘﻴﺪا ﻛﺮد و ﺷﺎﻋﺮان ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮعات جديد دﻳﻨﻲ ﻣانند ﻗﺮآن، ﻧﻤﺎز، روزه، ﻣﺪح و مرثيۀ ائمه اطهار ﭘﺮداﺧﺘﻨﺪ. نتيجه گيري: شاعران كودك اين دوره در انتقال مفاهيم ديني از روشهاي غيرمستقيمي مانند دعا از زبان حيوانات، خاطره گويي، شيوۀ پرسش و پاسخ، گفتگو، چيستان، داستانهاي ديني و داستان از زبان حيوانات استفاده كرده اند. از منظر بسامد، مفهوم خدا از مضامين پركاربرد اشعار كودك و نوجوان ايران است و شاعران سعي ميكنند با استفاده از شگردهايي خاص مانند بيان آفريده ها (خصوصاً طبيعت) و نعمتها و صفات الهي، پاسخي براي سؤالات بي‌پايان كودكان در زمينۀ خداشناسي بيابند. شاعران كودك علاوه ‌بر اين مضمون، مضامين ديني بسياري مانند حمد و ستايش خداوند، و اعمال عبادي را با طبيعت و عناصر آن پيوند ميدهند تا از طريق آموزش غيرمستقيم و استفاده از عنصر طبيعت، كه كودكان شناخت كافي از آن دارند، ميزان تأثيرپذيري كودكان از اين مفاهيم را بيشتر كنند.