بلاغت استفهام و معاني غيرمستقيم جملات پرسشي در تصويرسازيهاي خسرو و شيرين نظامي

زمينه و هدف: كاركرد مجازي جمله ها و معاني ثانوي آنها يكي از مباحث مطرح در علم معاني است كه در قالب پرسش بيان ميگردد و با توجه به اين نكته كه جملات استفهامي، جملات انشايي محسوب ميشوند، هدف و غرض از استفهام، كسب اطلاع و خبر ميباشد. در بيشتر كتب بلاغي، سي‌ودو مورد غرض ثانوي براي جمله هاي استفهامي در نظر گرفته اند. هدف پژوهش آن است كه مشخص گردد نظامي گنجه اي از طريق كاربرد پرسشهاي بلاغي، بيشتر قصد بيان چه مفاهيمي داشته است؟ روش مطالعه: در اين پژوهش كه به شيوۀ توصيفي-تحليلي و ابزار كتابخانه اي انجام گرفته، اغراض ثانوي جملات استفهامي در منظومۀ خسرو و شيرين نظامي، بررسي و تحليل شده است. يافته ها: در منظومۀ خسرو و شيرين 446 مورد استفهام بلاغي به كار رفته است. كاربرد اين حجم از پرسشهاي بلاغي، بيانگر غناي مضامين و مفاهيم و ارزش بلاغي خسرو و شيرين است. نتيجه گيري: بيشترين سؤالات استفهامي خسرو و شيرين، متضمّن معناي ضمني عجز و بيان نااميدي است و نظامي در شعر خود از تمام شگردها و قابليتهاي زباني در ساختار علم معاني بخوبي استفاده كرده و سخن را بگونه اي به اين فن آراسته است كه استفادۀ بهينه از علم معاني، باعث ماندگاري و تأثيرگذاري كلام و دل‌انگيزي منظومۀ خسرو و شيرين شده است.