كاربرد عوامل انسجام در ابيات تخلص قصايد منوچهري

انسجام از ديدگاه زبان‌شناسي سيستمي - نقشي براي به‌وجودآوردن متن‌هاي يكپارچه‌ مهم است. عوامل انسجام به دو دسته‌ي دستوري و واژگاني تقسيم مي‌شوند و هر دسته زيرمجموعه‌هايي را دربرمي‌گيرد. كاربرد عوامل انسجام در متن ادبي به‌لحاظ كمّي و كيفي با متون ديگر تفاوت دارد؛ بااين‌حال بخش‌هايي از متون ادبي ازجمله بيت تخلص قصيده اين تفاوت را بيشتر نشان مي‌دهند كه شاعر در اين بيت مي‌كوشد هرچه بيشتر آغاز قصيده را با بدنه‌ي آن پيوند بزند. در پژوهش حاضر با روش توصيفي - تحليلي، كاربرد عوامل انسجام در بيت تخلص قصايد منوچهري به‌عنوان يكي از نمايندگان سبك خراساني تحليل شده است. همچنين تلاش شده تا با تكيه بر پژوهش‌هاي پيشين، الگويي فارسي براي بررسي انسجام در شعر ارائه شود كه مشخص شد در ديوان منوچهري از ميان 57 قصيده، 41 قصيده بيت تخلص دارند. به‌طوركلي در محدوده‌ي تخلص قصايد منوچهري 1007 مورد گره انسجامي يافت شد كه بسامد عامل انسجام واژگاني (82.32%) بيشتر از عامـل دستوري (17.67‌%) بود. در ميان عوامل زيرمجموعه‌ي عامل دستوري، ارجاع (11.81%) بيشترين نقش و عامل ربط (0.89%) كمترين نقش را در انسجام دادن به تخلص‌هاي اين شاعر سبك خراساني داشت. در ميان عوامل انسجام واژگاني، عامل باهم‌آيي (50.54%) بيشترين بسامد و عامل تقارن نحوي (1.29%) كمترين بسامد را داشت.